Başkan Mesut Ergin: Öncü ve örnek kent Ayvalık, Köy Enstitüleri Fikir ve Kültür Günleri’ni tamamladı. Kuruluşunun 86. yılında Köy Enstitülerinin aydınlanmacı mirasını, edebiyatımıza ve düşün dünyamıza kattıklarını bir kere daha birlikte değerlendirdik. Ayvalık’ta iki gün boyunca süren değerli buluşmalarda; bilgiyle, sanatla ve dayanışmayla güçlenen bir geleceğin mümkün olduğunu bizlere tekrar gösterdi.
Köy Enstitüleri üzerine Türkiye’nin en değerli aktiflik dizisi olan “Köy Enstitüleri Fikir ve Kültür Günleri” 11-12 Nisan tarihlerinde altıncı kere Ayvalık’ta gerçekleştirildi. Ayvalık Belediye Başkanı Mesut Ergin, yaşama geçirildiği 17 Nisan 1940 yılından bugüne, Türkiye’nin en kıymetli eğitim ve aydınlanma modellerinden biri olarak kabul edilen Köy Enstitüleri’nin, kuruluşunun 86’ncı yılında altıncı kere “Fikir ve Kültür Günleri” başlığıyla gündeme taşımanın gururunu ve onurunu yaşadıklarını söyledi.
Etkinliğin açılış konuşmasını yapan Lider Mesut Ergin, “Genç Cumhuriyetimizin Milli Eğitim Bakanı Hasan Âli Yücel’in öncülüğünde hayata geçirilen Köy Enstitüleri, sadece bir eğitim projesi değil; birebir vakitte bir Cumhuriyet ihtilali ve aydınlanma atağıydı. O yıllarda genç nüfusuyla geleceğini inşa etmeye çalışan Türkiye Cumhuriyeti’nin eğitim ve kültür alanında attığı en ilerici adımlarından biriydi. Köy Enstitüleri, fikri hür, vicdanı hür nesiller yetiştirme amacıyla hayata geçirilmiş son derece değerli bir modeldi. Ülke genelinde kurulan 21 köy enstitüsünde binlerce donanımla öğretmen yetişti. Büyük çoğunluğu köy çocuklarından oluşan bu enstitüler, Anadolu’nun dört bir yanında birer aydınlanma meşalesi oldu. Enstitüden mezun olanlar sırf öğretmen değildi; aynı zamanda üretendi, sorgulayandı, dayanışmayı bilen, çok taraflı bireylerdi. Ziraatçıydılar,eğitimciydiler, sağlıkçıydılar,; inşa eder, üretir, sanatla ilgilenir, kitap okur, topluma istikamet verirlerdi. Fakat bu aydınlanma atağı, periyodun kimi etraflarını rahatsız etti ve köy enstitüleri kapatıldı” dedi.
Bugün hâlâ karşı karşıya olunan pek çok sorunun temelinde bu büyük eğitim projesinin yarıda bırakılmasının tesiri olduğunu söylemenin, yanlış olmayacağını tabir eden Lider Mesut Ergin şöyle devam etti:
“En verimli periyodunda, en üretken vaktinde kapatılan Köy Enstitüleri, ülkemizin eğitim tarihindeki en büyük kırılmalardan biri oldu. Köy okullarına öğretmen yetiştirmek ve bu öğretmenler aracılığıyla kırsal kalkınmayı sağlamak hedefiyle kurulan bu model, sırf eğitim değil; birebir vakitte toplumsal dönüşüm projesiydi. Köy Enstitüleri, aklı ve bilimi temel alan, üretime dayalı, eşit yurttaşlık şuurunu güçlendiren bir sistemdi. Köy Enstitülü öğretmenlerin temel maksadı; yüzyıllardır klasik tekniklerle tarım yapan köylüyü çağdaş tekniklerle buluşturmak, ekonomik kalkınmayı sağlamak ve birebir vakitte özgür bireyler yetiştirmekti. Amaç, kırsal kısmı bilimle, akılla ve Cumhuriyet bedelleriyle buluşturmaktı. Bu istikametiyle Köy Enstitüleri, Mustafa Kemal Atatürk’ün aydınlanma ihtilalinin en somut yansımalarından biriydi. Türk aydınlanmasının öncülerinden Hasan Âli Yücel ve İsmail Hakkı Tonguç, bu büyük eğitim ihtilalinin mimarları olarak tarihe geçtiler. Onları ve bu yolda emek verenleri unutmak mümkün değildir. Fikri hür, vicdanı hür kuşaklar” yetiştiren bu büyük mirasın önünde hürmetle eğiliyor; başta Gazi Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere Kurucu Milli Eğitim Bakanı Hasan Âli Yücel’i, İsmail Hakkı Tonguç’u ve tüm Köy Enstitülü eğitimcileri minnet ve rahmetle anıyorum. 86’ncıYıldönümünde, tüm Köy Enstitülü eğitimcileri hürmetle selamlıyorum. Köy Enstitüleri üzerine nitelikli ve daima içeriğiyle dikkat çeken etkinliğimizi bu yıl da, Atölye Kültür Sanat tertibi ve belediyemiz konut sahipliğinde altıncı defa gerçekleştiriyoruz. Eğitim, bilim, kültür, sanat ve edebiyat alanlarında düzenlediğimiz etkinliklerle, bu yıl da kentin kültür gündemine katkı sunmayı hedefliyoruz. İlki 2021 yılında yapılan ve geride kalan beş yılda çok sayıda sanatçı, müellif, gazeteci ve bilim insanını kentimizde ağırladık.”
Bu yıl gerçekleştirilen program kapsamında, Köy Enstitüleri tecrübesi üzerinden başta eğitim olmak üzere bilim, kültür ve sanat alanlarında çeşitli başlıklar ele alındı. Rauf Denktaş Kültür Merkezi’nde iki gün boyunca kıymetli etkinliklere konut sahipliği yaptı. Ünlü direktör Ezel Akay, muharrir Barış İnce ile birlikte Belediye Başkanı Mesut Ergin keyifli bir söyleşi gerçekleştirdi. Nejat Uygur Sahnesi’nde de “Yan Rol” isimli tiyatro gösterimi büyük bir ilgiyle izlendi.
Etkinliklerin ikinci gününde Rauf Denktaş Kültür Merkezi’nde “Kitabın Rüyası” belgesel gösteriminin akabinde düzenlenen panele muharrir Latife Tekin, müellif Aslı Atasoy ile gazeteci-yazar Kadri Gürsel katıldı.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
