Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği ve İzmir Büyükşehir Belediye Lideri Dr. Cemil Tugay’ın öncülüğünde bu yıl birinci sefer düzenlenen Sağlıklı Kentler Forumu İstanbul’da başladı. Global ölçekte yaşanan besin, su ve güç problemlerine bütüncül bir tahlil için düzenlenen forumun açılışında konuşan Lider Tugay, lokal idarelerin belirleyici rolüne dikkat çekerek “İklim maksatları lakin kentlerde somutlaşır, ahenk siyasetleri fakat kentlerde görünür olur, dirençlilik fakat yerelde kurulur” dedi.
İzmir Büyükşehir Belediye Lideri Dr. Cemil Tugay’ın başkanlığını yaptığı Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği’nin 45’inci Olağan Meclis Toplantısı ile eş vakitli olarak bu yıl birinci sefer düzenlenen Sağlıklı Kentler Forumu (Healthy Cities Forum-HCF) İstanbul’da başladı. 13-14 Mayıs tarihlerinde “Gıda, Su ve Enerji” başlıklarıyla Milletlerarası Lütfi Kırdar Kongre Merkezi’nde gerçekleştirilen buluşmaya Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği ve İzmir Büyükşehir Belediye Lideri Dr. Cemil Tugay, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Lider Vekili Nuri Aslan, Sağlıklı Kentler Birliği üyesi vilayet ve ilçe belediye liderleri, İzmir Büyükşehir Belediyesi ve öteki üye belediyelerin bürokratları meclis üyeleri, bilim insanları, akademisyenler, sivil toplum kurulu temsilcileri ve çok sayıda paydaş katıldı. Lider Dr. Cemil Tugay’ın talimatıyla bilginin üretildiği, tecrübenin paylaşıldığı ve ortak aklın geliştirildiği bir tartışma tabanı oluşturmak için düzenlenen forum, iki yılda bir yapılacak.
“Kentlerimizi artık sırf büyüme ve altyapıyla değerlendiremeyiz”
Forumun açılış konuşmasını yapan Lider Dr. Cemil Tugay, kentlerin lokal değil global meselelerle karşı karşıya olduğuna dikkat çekerek, “Kentlerimizin geleceğini birlikte düşünmek ve birlikte üretmek üzere bir ortadayız. Bugün kentlerimizi sırf büyüme, altyapı ve hizmet üretimi üzerinden değerlendirmeyeceğimizi açıkça görüyoruz. Kentler; iklim krizinin, derinleşen eşitsizliklerin, afet risklerinin, besin garantisi meselelerinin, su geriliminin, güç kırılganlıklarının ve halk sıhhati tehditlerinin kesişim noktasında bulunuyor. Hasebiyle sağlıklı kent problemi artık sırf sıhhat hizmetleriyle ilgili bir husus değildir. Sağlıklı kent; adil besine erişimdir, inançlı suya erişimdir, pak havadır, yaşanabilir kamusal alandır, dirençli altyapıdır, toplumsal adalettir, iştiraktir ve alışılmış uygun yönetişim anlayışıdır. Tıpkı vakitte beşerle tabiat ortasındaki ilginin de yine dengelendiği bir ömür sistemidir. Artık kentlerimizi bu türlü de görmemiz lazım” diye konuştu.
“Bütüncül bir bakışa ve ortak akla muhtaçlığımız var”
Sağlıklı Kentler Forumu’nun kurulma öyküsünü anlatan Lider Tugay, “Bugün 153 belediyeyi birebir vizyon etrafında buluşturan güçlü bir lokal idare ağı olarak biliyoruz ki, kentlerin karşı karşıya olduğu çok boyutlu sıkıntılara tekil ve kesimli tahliller üretmek artık kâfi değildir. Yeni bir anlayışa, bütüncül bir bakışa ve ortak akla muhtaçlığımız var. Zira kentler sadece yapıların ve altyapıların toplamı değil; suyun, besinin, gücün, bilginin, hareketin ve hayatın daima aktığı canlı sistemlerdir. Bu akışlar kesintiye uğradığında sadece hizmetler değil, kentsel hayatın kendisi kırılgan hale gelir. Bu forumu tam da bu gereksinimden hareketle kurguladık. Bugün burada birincisini gerçekleştireceğimiz Sağlıklı Kentler Forumu’nu sırf bir toplantı ya da uygun uygulama paylaşım tabanı olarak değil; birebir vakitte bilginin üretildiği, tecrübenin paylaşıldığı, farklı ölçeklerden aktörlerin sadece birbirini dinlediği değil, birlikte siyaset geliştirdiği ve yeni iş birlikleri kurduğu bir ortak düşünme alanı olarak tasarladık” tabirlerini kullandı.
“Bir kentin sağlıklı olması için sadece hastanelerinin uygun olması yetmez”
Sağlıklı kentler oluşturmak için lokal idarelerin ve akademinin rehberliği, sivil toplumun alandaki birikimi, milletlerarası ağların tecrübesi ve yurttaşların iştirakinin ehemmiyetinden kelam eden Lider Tugay, “Yerel idarelerin rolü burada bilhassa belirleyicidir. Belediyeler; kent ömrünü direkt şekillendiren; kamusal yeri, altyapıyı, çevreyi, toplumsal hizmetleri, afet hazırlığını, ulaşımı, suyu, atığı, gıdayı ve ömür kalitesini direkt etkileyen kurumlardır. Bu nedenle lokal idareler artık sadece altyapı yöneten kurumlar değil; toplum sıhhatini, iklim direncini ve hayat kalitesini direkt belirleyen dönüşüm aktörleridir. Bir kentin sağlıklı olması için sırf hastanelerinin âlâ olması yetmez. Mahalle ölçeğinde; inançlı, yürünebilir alanlar gerekir, pak ve erişilebilir su gerekir, kırılgan kümeleri gözeten toplumsal siyasetler gerekir, afetlere hazırlıklı altyapılar gerekir ve olağan emniyetli besin sistemleri gerekir. Bu forumda yürüttüğümüz tartışmaların, önümüzdeki devirde Türkiye’de gerçekleşecek olan COP31 Birleşmiş Milletler İklim Konferansı açısından da kıymetli bir birikim oluşturacağına inanıyoruz. COP31’e hazırlanırken kentlerin sesinin daha güçlü duyulması gerektiğini düşünüyoruz. Zira iklim amaçları lakin kentlerde somutlaşır, ahenk siyasetleri lakin kentlerde görünür olur, dirençlilik fakat yerelde kurulur” biçiminde konuştu.
“Ülkemizi, dünyayı hakikat yönlendiren çalışmalar buradan ortaya çıkacaktır”
Geride kalan 20–30 yılın çok çabuk geçtiğini hatırlatarak ömrün yalnızca bugünden ibaret olmadığının altını çizen Lider Tugay, “Yaşam kesinlikle geleceği de geçmişi de kapsayan bir alan. Bunu bu türlü görmemiz lazım. O nedenle doğal ki siyasi uğraşlarımız devam edecek, olağan ki haklılıklarımızı her yerde savunmaya devam edeceğiz lakin ne olursa olsun temel bahsimizin insanların hayatlarıyla, güvenlikleriyle, sağlıklarıyla temaslı olduğunu unutmayacağız. Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği’nin misyonunun çok bedelli olduğuna inananlardan birisiyim. Pek çok diğer belediyemiz katıldı ve katılmaya devam ediyor. Her geçen genel konseyde üye sayımız artıyor. Bugün yapacağımız genel konseyde Ankara, Manisa, Urfa üzere büyük vilayetlerimiz de birliğimize katılıyorlar. Önümüzdeki periyotta yeni katılanların olacağını da biliyoruz. Bu büyük ve pahalı birliğin, kümenin daha fazla verimli çalışması için hepinizin katkısına gereksinim var. İleride pandemiden tutun çölleşmeye kadar aklınıza gelebilecek her türlü olumsuz duruma karşı kentlerimizi, ülkemizi, dünyayı hakikat formda gören ve gerçek çalışmalarla yönlendiren bir anlayış en kolay buradan ortaya çıkacaktır” biçiminde konuştu.
Aslan: Huzursuzluk, korku, gelecek endişesiyle uygunluk hali olmaz
İstanbul Büyükşehir Belediyesi Lider Vekili Nuri Aslan, kelamlarına tutuklu İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun selamlarını ileterek başladı. Nuri Aslan, “Bugün burada olmayı çok isterdi. Ekrem liderimiz, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin idare vizyonunu ‘adil, yeşil ve yaratıcı İstanbul’ olarak ortaya koydu. Tüm bunları hakikat strateji ve planlamayla hayata geçirmek için büyük bir uğraş içine girdi. Gayretimiz devam ediyor. Kendisi Silivri zindanında, bizler de burada tıpkı çabayı devam ettiriyoruz” dedi. İstanbul’da hayata geçirilen projeler hakkında bilgi veren Nuri Aslan, “Sağlığın yalnızca fizikî olmadığını biliyoruz. Sıhhat tam bir güzellik halidir. Bizim tüm çalışmalarımızın odağında insan ömrü var. Huzursuzluk, tasa, gelecek korkusu ve derin adaletsizlik hissi olan bir toplumda düzgünlük hali bulunamaz. Bizim tek bir hedefimiz var. Kentimizi ve insanlarımız anlamak ve gerçek işler yapmak” tabirlerini kullandı.
“Tugay kıymetli bir emek koydu”
Nuri Aslan, su kaynaklarının hiç olmadığı kadar kıymetli hale geldiğini belirterek kelamlarını şöyle sürdürdü: “Kuraklıkla gayret ana gündemlerimizden birisi haline geldi. Besin ve güç güvenliği ulusların mukadderatını belirleyecek kadar değerli artık. Yeşil ve gri ortasında amansız bir çaba kentlerimizin her tarafında sürüyor. Bu bahislerin hepsi iç içe geçmiş durumda. Bir yerde yaşanan kuraklık göçü etkiliyor. Bugün burada tecrübelerimizi paylaşmaktan ve ortaklaşa uygulamalar oluşturmaktan memnunluk duyuyorum. Bugün daima birlikte geleceğe bakıyoruz. Kentler sırf yollar, binalar yahut altyapılarla ayakta durmuyor. Kentleri ayakta tutan şey bilim, ortak akıl ve insan odaklı idare anlayışıdır. Bu periyot birlik başkanlığı vazifesini yürüten Cemil Tugay ile kapsayıcı yaklaşımı, uzlaşmacı idare anlayışını lokal idarelerin ortasında koyduğu diyalogda değerli bir emek ortaya koydu ve bu süreci büyüterek devam ettiriyor. Bizler de bu anlayışın sürmesini çok önemsiyoruz” diye konuştu.
Fitzgerald: Bölünmüş siyaset üretme periyodu sona erdi
Açılış konuşmalarında son olarak İrlanda’nın Cork eski Belediye Başkanı ve Cork Sağlıklı Kentler siyasi temsilcisi Tony Fitzgerald, “Şehirlerin sesi çok kıymetli. Sağlıklı Kentler Forumu’nda sadece tek bir krizi ele almak için değil, günlük hayatımızı etkileyen çok boyutlu meseleleri konuşmak için bir ortadayız. Bu krizler birbirinden bağımsız değil, birbirini etkiliyor. İnsanların pak havaya, inançlı konuta ve aidiyet hissine kavuşması büyük kıymet taşıyor. Sağlıklı kentler stratejik bir pusulayla geliştirilmeli. Uzun vadeli sağlıklı kentler yaklaşımı, sıhhatin sırf bir departmanın sorunu olmadığını ortaya koyuyor. Çağdaş zorluklarla baş etmek için modüllü siyaset üretme periyodu sona erdi. Kentleri tanıyan, onları doğal bir ekosistem üzere gören bir yaklaşıma muhtaçlık var. Sağlıklı bir kent yaşayan bir şehirdir” dedi.
Gıda, su ve gücün düğümü çözülüyor
Sağlıklı Kentler Forumu kapsamında iki gün boyunca Besin Düğümü, Su Düğümü ve Güç Düğümü başlıklarıyla üç farklı oturum gerçekleştirilecek. Alanında uzman akademisyenler, bilim insanları ve sivil toplum kuruluşu temsilcileri üç başlığın sağlıklı kentler için geleceğini masaya yatıracak. Gün sonunda ise Koridorlara Geçiş panelinde “Daha Birçoklarına Hazır mıyız? Çoklu Krizler Çağında Kentler ve Sistemler Ortası Bağlantılar” konusu tartışılacak. Ana salondaki oturumlarla eş vakitli olarak ise tek sıhhat, gençler ve gelecek, fonlar ve projeler, sıhhat okuryazarlığı üzere çok sayıda bahiste paneller gerçekleştirilecek.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
