Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Dil ve Konuşma Terapisti Anuş Tahmincioğlu, çocuklarda lisan bağının konuşma bozukluğuna tesiri ve cerrahi müdahale gerekliliği hakkında açıklamalarda bulundu.
Dil bağı ile konuşma arasında karmaşık bir münasebet var!
Çocuklarda lisan bağının, ebeveynlerin en fazla merak ettiği ve kafa karışıklığı yaşadığı mevzuların başında geldiğini söz eden Anuş Tahmincioğlu, “Erken çocukluk devrinde, sırf ağız içi anatomisine bakılarak çocuk hakkında ‘ileride konuşma sorunu yaşayacak’ yargısına varılabiliyor. Hatta lisan bağı kesildiğinde çocuğun tüm konuşma sıkıntılarının sihirli bir değnek değmişçesine ortadan kalkacağına dair yanlış bir inanış da epeyce yaygın.” dedi.
Dil bağı ile konuşma arasındaki bağlantının, sanılanın bilakis çok daha karmaşık olduğuna işaret eden Tahmincioğlu, “Her lisan bağı konuşmayı etkilemez; konuşma zahmeti yaşayan her çocuğun sorunu da lisan bağı değildir. Bunu yalnızca bu alanda çalışan bir uzman olarak değil; birebir vakitte bir vakitler lisan bağı kısa olan çift lisanlı bir terapist ve buna karşın konuşma gecikmesi yaşamamış bir çocuk olarak söylüyorum.” halinde konuştu.
Anatomik görünüm ile fonksiyonel performans her vakit eşleşmeyebilir!
Bir çocuğun lisan bağının kısa, kalın yahut bariz görünmesinin, tek başına konuşma bozukluğu yaşayacağı manasına gelmediğini yineleyen Tahmincioğlu, “Anatomik görünüm ile fonksiyonel performans her vakit eşleşmeyebilir.” dedi.
Değerlendirmelerde son derece besbelli görünen bir lisan bağına karşın lisanını konuşma seslerinin durumlarına rahatça getirebilen ve büsbütün anlaşılır konuşan çocuklarla karşılaşabildiğini aktaran Tahmincioğlu, şöyle devam etti:
“Bununla birlikte, dışarıdan hiç dikkat çekmeyen küçük bir bağın, lisanı fonksiyonel olarak büsbütün kısıtladığı durumlarla da karşılaşabiliyoruz.
Bu noktada ailelerin sıklıkla kullandığı ‘konuşma bozukluğu’ tabirini netleştirmemiz gerekiyor. Çocuğun söyleneni anlaması, söz öğrenmesi, cümle kurması ve sesleri gerçek üretmesi birbirinden farklı marifetler. Zira lisan bağı, tek başına çocuğun söz hazinesinin sonlu olmasını, cümle kurmaya yaşıtlarından daha geç başlamasını ya da lisan gelişiminin genel olarak beklenen seviyenin gerisinde seyretmesini açıklayan bir durum değildir.”
Sesletim zahmeti yaşayan her çocuğun cerrahi müdahaleye gereksinim duyduğu söylenemez!
Dil bağının etkilediği temel alanın ‘sesletim’ olduğunu lisana getiren Anuş Tahmincioğlu, “Yani konuşma seslerinin gerçek formda oluşturulmasıdır. Bununla birlikte, sesletim zahmeti yaşayan her çocuğun lisan bağına yönelik cerrahi bir müdahaleye muhtaçlık duyduğu da söylenemez.” dedi.
Dört-beş yaşlarında, manalı cümleler kurabilen ve söyleneni kusursuz anlayabilen bir çocuk üzerinden örnek veren Tahmincioğlu, “Bu çocuk kimi sesleri daima yanılgılı üretiyorsa, kıymetlendirme sırasında lisan hareketlerinin kısıtlandığı görülüyorsa, lisan bağının tesiri kıymetlendirilir. Fakat her sesin edinim yaşı farklıdır. 3 yaşındaki bir çocuğun sadece ‘r’ sesini çıkaramaması nedeniyle lisan bağını kestirmek bilimsel ve klinik açıdan son derece yanlış bir yaklaşımdır. Zira ‘r’ sesi başka seslerden geç edinilen karmaşık bir sestir.” açıklamasını yaptı.
Bağın kesilmesi ile gerçek sesin üretilmesi tıpkı şey değil!
Ailelerin konutta çocuklarına ‘dilini çıkar, yukarı kaldır, damağına değdir’ üzere hareketler yaptırarak teşhis koymasının mümkün olmadığını vurgulayan Tahmincioğlu, “Küçük bir çocuk, verilen yönergeyi anlamadığı yahut o motor hareketi şimdi planlayamadığı için de başarısız olabilir. Bu sebeple teşhis; tek bir hareketten değil, bir Dil ve Konuşma Terapisti tarafından çocuğun doğal konuşma performansı incelenerek konmalı. Cerrahi müdahalenin gerekliliğine elbette ilgili tabip karar verir.” dedi.
En büyük hayal kırıklığının ise cerrahi sonrasında yaşanabildiğine değinen Tahmincioğlu, “Çünkü bağın kesilmesi ile hakikat sesin üretilmesi birebir şey değildir. Cerrahi süreç lisanla ilgili hareket alanını açabilir. Lakin lisanın o noktaya artık ulaşabiliyor olması, çocuğun konuşurken o noktayı otomatik olarak kullanacağı manasına gelmez. Çocuk yıllardır o sesi yanlış ürettiyse, bağ kesilse bile eski alışkanlığına devam edebilir. İşte bu kademede lisan ve konuşma terapisi devreye girer.” diye konuştu.
“Kaygılarınız varsa cerrahi adımdan evvel bir lisan ve konuşma terapistine danışın”
Sosyal medyadaki ‘öncesi-sonrası’ görüntülerinin ve ağız içi fotoğraflarının ailelerdeki korkuyu artırabildiğine dikkat çeken Anuş Tahmincioğlu, kelamlarını şöyle tamamladı:
“Başka bir çocuğun lisan imgesiyle kendi çocuğunuzunkini kıyaslamak son derece aldatıcıdır. Emsal görünen iki anatomik yapı, iki farklı çocukta farklı sonuçlar doğurur.
Çocuğunuzun sesletimiyle ilgili tasalarınız varsa cerrahi adımdan evvel bir lisan ve konuşma terapistine danışın. Bazen çocuğunuzun gereksinimi olan şey lisan ve konuşma terapistinin rehberliğidir.”
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
