Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Klinik Psikolog Uluğ Çağrı Beyaz, 21 Mayıs Dünya Meditasyon Günü kapsamında, meditasyon, dua ve zikir üzere manevi pratiklerin zihinsel sıhhat üzerindeki tesirleri hakkında bilgi verdi.
Meditasyon, dua ve zikir zihni şimdiye sabitliyor!
Meditasyon, dua ve zikir kavramlarına dışarıdan bakıldığında farklı kültürel ritüeller üzere göründüğünü tabir eden Klinik Psikolog Uluğ Çağrı Beyaz, “Oysa ruhsal tabanda hepsi zihni o yorucu geçmiş yahut gelecek sarmalından çekip çıkaran, şimdiye sabitleyen dayanılmaz birer farkındalık pratiğidir.” dedi.
Sürekli konuşan o eleştirel iç sesimize, otomatik niyetlerimize atıfta bulunan Beyaz, “İşte dua yahut zikir, o sesten çıkıp yükü daha büyük bir güce devretmemizi sağlıyor. Birçok vakit o derin yalnızlık hissini de bu vesileyle kırabilmek mümkün olabiliyor. Ruh sıhhati açısından bu pratikleri ortak bir çerçevede pahalandırmak mümkün. İster inanç temelli olsun ister kültürel, bunları çoklukla tevekkül şemsiyesi altında toplayabiliriz. Zira beynin neresine dokunduklarına baktığımızda, kökenleri ne olursa olsun hudut sistemimizde yarattıkları o regüle edici, yatıştırıcı tesir neredeyse birebir.” biçiminde konuştu.
Bu metotlar gerilimle reaksiyon ortasına farkındalık koyuyor!
Bu uygulamaların zihinsel rahatlama ve duygusal dengeyi nasıl sağladığına değinen Klinik Psikolog Uluğ Çağrı Beyaz, şunları söyledi:
“Mesele büsbütün otonom hudut sistemindeki o fren sistemiyle, yani vagus hududuyla ilgili. Bu pratikleri zihninize attığınız bir çıpa üzere düşünebiliriz. Nefesimize yahut tekrar ettiğiniz söze odaklandıkça kalp atışlarınız yavaşlar, gerilim hormonları tabana iner. Beynimizin daima tehlike çanları çalan bölgesi amigdala sakinlerken; mantıklı karar alan, hisleri yöneten prefrontal korteks direksiyona geçer. Beyin esner ve akabinde nefes alır. Nöroplastisite dediğimiz şey tam da burada devreye giriyor.
Stres altındayken zihnimiz durmadan felaket senaryoları muharrir. Her şey denetimden çıkacakmış üzere gelir. İşte bu usuller, olay ile sizin vereceğiniz reaksiyon ortasına farkındalık boşluğu koyar. Yani otomatik bir reaksiyon vermek yerine, bir an durup ‘şu an ne oluyor’ diyebilme gücü kazanırız. Hayatın getirdiği o belirsizliğe karşı tahammül artar, her şeyi denetim etme isteğinden yavaş yavaş vazgeçilebilir.”
Manevi pratikler, tedavi yerine değil; düzgünleşme sürecine dayanak için kullanılmalı!
Günlük hayatta uygulanabilecek kolay pratikler olduğunu aktaran Klinik Psikolog Uluğ Çağrı Beyaz, “İlla dağ başına gidip saatlerce inzivaya çekilmek gerekmiyor. Gündelik hayattan örneklere de yönelebiliriz, trafikte sıkıştığınızda içinizden ritmik bir biçimde dua okumak yahut sizi yatıştıran bir kelimeyi tekrarlamak bile işe yarayabilir. Gece yatarken vücuttaki kasılmaları fark edip oraya gerçek derin bir nefes göndermek, ya da yürürken yalnızca adımlarınıza ve ayak tabanlarınıza odaklanmak. Bunlar gün içine serpiştirebileceğiniz, bir, iki dakikalık lakin tesiri olabilecek molalardır.” dedi.
Ancak bu pratiklerin tek başına bir tedavi metodu olarak kâfi olmadığını vurgulayan Beyaz, “Tedavi ve takip sürecinde durum o kadar kolay değil. Gündelik gerilimlerde, hafif telaşlarda iş görebilir, evet. Lakin ağır ruhsal sıkıntılar kelam mevzusuysa, beynin biyokimyası çoktan sarsılmıştır. O noktada asıl işi psikoterapi ve medikal tedavi yapar. Manevi pratikler ise bu düzgünleşme seyahatinde sizi destekleyen, sürece omuz veren çok güçlü birer yol arkadaşı olabilir.” açıklamasını yaptı.
Herkes meditasyon pratiklerinden birebir halde yarar görmeyebilir!
Her bireyin bu prosedürlerden birebir biçimde yarar görüp göremeyeceğini değerlendiren Klinik Psikolog Uluğ Çağrı Beyaz, “Herkesin parmak izi nasıl farklıysa, bu metotlara verdiği reaksiyon de o denli eşsiz olabilmekte. İki insan düşünün; biri inançla çok inançlı bir bağ kurmuş, dua ettikçe güçleniyor, direnci artıyor. Başkasının ise çocukluk travmaları ağır, zihnindeki Yaratıcı figürü çok daha ‘cezalandırıcı’. İşte o kişi gözlerini kapatıp içine döndüğünde huzur bulmak yerine vahim tetiklenmeler yaşayabiliyor, ağır bir suçlulukla baş başa kalabiliyor. Münasebetiyle tek bir şablonu herkese uydurmak pek de mümkün değil.” dedi.
Manevi pratikler, hayattan kaçış aracı değil; inançlı bir yüzleşme alanı olmalı!
Meditasyon, dua yahut zikirle ruhsal rahatlama arayan bireylere tekliflerde bulunan Beyaz, kelamlarını şöyle tamamladı:
“En değerlisi: Bu pratikler kişinin kendi içindeki karanlıktan, münasebetlerden yahut hayatın acılarından kaçmak için süreksiz bir uyuşturucu üzere kullanılmamalı. Tam bilakis, öfkeyle, endişelerle yargılamadan yüzleşilebilecek inançlı birer liman olarak görülmeli. Şayet yapılan pratikler kişiyi diğer insanlardan koparıyor, fonksiyonelliğini bozuyor yahut içinde daima bir kaygı döngüsü yaratıyorsa, bir uzmandan takviye almakta yarar var. İlaçlar yahut psikoterapi maneviyatın asla rakibi değildir. Aslında tam aykırısı vücudun biyolojik yerini toparlayarak duadan, zikirden alınacak randımanı kat kat artıran etkenlerdir.”
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
