Mastercard’ın “Dijital Ödemelerin Türkiye’de Ekonomik Kalkınmaya Katkıları” raporu, dijital ödemelerin Türkiye iktisadına sağladığı katkıyı bilgilerle ortaya koydu. Türkiye, 142 milyon kredi kartı ve ön ödemeli kartlar dahil 319 milyon banka kartıyla güçlü bir ödeme ekosistemine sahip. Avrupa Merkez Bankası’nın 2025 Haziran sonu bilgilerine nazaran Türkiye, kredi kartı sayısında İspanya’yı geride bırakarak Avrupa’nın en büyük pazarı oldu. Kartlarla yapılan yıllık ödemeler ise 2025’te 24,1 trilyon TL’ye ulaştı.
Mastercard Türkiye Danışmanlık Hizmetleri tarafından hazırlanan rapor, dijital ödemelerin ekonomik tesirini üç ana başlıkta inceliyor: kayıt dışılığın azalmasıyla artan vergi gelirleri, hanehalkı tüketimine katkı ve turizm gelirlerini destekleyen hizmet ihracatı. Çalışma ayrıyeten nakit kullanımının kamu, banka, şirket ve tüketiciler üzerindeki maliyetini de inceliyor.
Rapora nazaran Türkiye’de yüzde 69 düzeyindeki dijital ödeme penetrasyonunun olgun pazarlardaki yüzde 95 düzeyine yaklaşması, ekonomik katkıyı daha da artırma potansiyeli taşıyor. Bu amaç için kamu, bankalar, ödeme kuruluşları, ödeme şemaları ve fintekler dahil tüm ekosistem paydaşlarının iş birliği ehemmiyet taşıyor.
Onur Faydacı: “Dijital ödemeler ekonomik kalkınmanın itici gücü”
Raporu pahalandıran Mastercard Türkiye ve Azerbaycan Genel Müdürü Onur Faydacı, “Türkiye, son 30 yılda dijital ödemelerde dünyada örnek gösterilen bir dönüşüm gerçekleştirdi. İnançlı, yenilikçi ve kapsayıcı tahlillerimizle bu ekosistemin gelişimine katkı sunmaktan gurur duyuyoruz. Rapor, dijital ödemelerin sırf bir ödeme prosedürü olmadığını; ekonomik büyümeden kayıtlı iktisadın güçlenmesine, turizm gelirlerinden işletme verimliliğine kadar kalkınmanın kıymetli bir itici gücü olduğunu gösteriyor. Önümüzdeki periyotta de dijital ödeme ekosistemini daha kapsayıcı hale getirmek ve yapay zekâ takviyeli ticaret üzere yeni jenerasyon alanlarda Türkiye’nin öncü pozisyonunu güçlendirmek için çalışacağız” dedi.
Hanehalkı tüketimine yaklaşık 1,5 trilyon TL etki
Rapora nazaran dijital ödemeler, süratli ve alternatif ödeme tecrübesiyle hanehalkı tüketimini destekliyor. Türkiye datalarına uyarlanan hesaplamaya nazaran dijital ödemelerin 2025’te hanehalkı tüketimine tesiri yaklaşık 1,5 trilyon TL oldu. En yüksek katkı 546 milyar TL ile seyahatte görülürken restoran bölümü 427 milyar TL ile ikinci sırada. Mobilya ve elektronik, giysi ve konaklama katkı sağlanan alanlar arasında yer aldı. Kartlı ödemelerin hanehalkı ödemelerindeki hissesi 2025’te kişisel kartlarda yüzde 54’e, ticari kartlar dahil yüzde 69’a ulaştı.
Turizm gelirlerine 388 milyar TL destek
Kartlı ödeme altyapısının yaygınlığı, Türkiye’yi yabancı turistler için daha cazip hale getirirken harcamaları da kolaylaştırıyor. Turizm gelirleri 2000’de 7,6 milyar dolardan, 2025’te yaklaşık 8,5 katına çıkarak 65 milyar dolara yaklaşırken, kartlı ödemelerin turizm gelirlerindeki hissesi yüzde 15’ten yaklaşık yüzde 38’e çıktı. Rapora göre dijital ödemelerin 2025 yılında turizm gelirlerine 388 milyar TL, yani 9,8 milyar dolar katkı sağladı.
Nakit kullanımının maliyeti öne çıkıyor
Rapor, nakit kullanımının iktisada yüklediği maliyetleri de hesaplıyor. 2025’te banknot basımının TCMB’ye direkt maliyeti 4,4 milyar TL olarak kestirim edilirken, nakit sirkülasyonunun bankalara maliyeti 65 milyar TL’yi aştı. Şirketler için nakit işletme maliyeti 34 milyar TL’ye yaklaşırken, tüketicilere yansıyan toplam maliyetin 8,1 milyar TL’yi geçtiği öngörülüyor. Dijital ödemelerin yaygınlaşması, bu maliyetleri azaltarak verimliliği artırabilir.
Vergi gelirlerine 574 milyar TL katkı
Dijital ödemeler satışların kayıt altına alınmasını sağlayarak şeffaflığı artırıyor ve vergi tahsilatını destekliyor. Rapora nazaran dijital ödemelerin 2025’te KDV, ÖTV, Kurumlar Vergisi veve Gelir Vergisi kalemlerine toplam katkısı 574 milyar TL’ye ulaştı. Bu fiyat, Türkiye’nin toplam vergi gelirlerinin yaklaşık yüzde 5’ine denk geliyor. Kayıt dışılığı azaltıcı tesir bilhassa mikro, küçük ve orta ölçekli işletmelerde öne çıkıyor. Bu işletmelerde yapılan kartlı ödemeler, Türkiye’deki toplam kartlı ödemelerin yaklaşık yüzde 40’ını oluşturuyor.
Yeni büyüme alanı: Yapay zekâ asistanlı ticeret
Rapor, ödeme ekosistemindeki yeni dönüşüm alanlarından biri olarak yapay zekâ asistanlı ticarete dikkat çekiyor. Eser arama, karşılaştırma, satın alma ve sonrası süreçleri yürüten yapay zekâ temsilcileri, ticarete yeni bir karar alma katmanı ekliyor. Mastercard; tokenizasyon, emniyetli temsilci doğrulama sistemleri ve yapay zekâ platformlarını bir araya getiren tahlilleriyle bu süreçlerin inançlı ve ölçeklenebilir biçimde gerçekleşmesini hedefliyor. Türkiye’de finans kuruluşlarıyla yapay zekâ takviyeli alışveriş asistanı tahlilleri geliştiren Mastercard, Türkiye’yi bu alanda stratejik öncelik olarak görüyor.
Mastercard’dan 30 yıldır dijital dönüşüme destek
Türkiye’de 30 yıldır faaliyet gösteren Mastercard, kart eserlerinden dijital ödeme tahlillerine ve katma değerli servislere uzanan portföyüyle dönüşümü destekliyor. Masterpass, Türkiye’de 45 milyon kullanıcıya ulaşırken Mastercard, kart eserleri ile Priceless ve MTR platformları aracılığıyla kart sahiplerine özel yarar ve tecrübeler sunuyor. Tap on Phone ise Türkiye genelinde toplam 200 binden fazla terminale ulaşarak aylık 10 milyonun üzerinde sürece aracılık ediyor. Şirket; MasterKOBİ, toplu taşımada temassız ve taşınabilir ödeme altyapısı, Mastercard Send ve siber güvenlik tahlilleriyle ödeme ekosisteminin inançlı ve sürdürülebilir büyümesine katkı sağlıyor.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
