Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Sultan Tarlacı, unutkanlık hakkında açıklamalarda bulunarak hafızayı geliştirmeye yönelik teklifler paylaştı.
Hafızayı oluşturan temel öge motivasyondur
Herkesin biyolojik olarak farklı özelliklere sahip olduğunu lisana getiren Prof. Dr. Sultan Tarlacı, “Biyolojik olarak nasıl elimiz, yüzümüz, kolumuz farklıysa beynimizin de muhakkak alanlarında farklılıklar var. Hafıza ya da bellek dediğimiz şey de bireyden şahsa değişebiliyor. Fakat hafızayı oluşturan temel şey motivasyon ve ilgi alanıdır. Evvel ilgilenilen bahis hakkında motive olmak gerekiyor.” dedi.
Merak öğrenmeyi kalıcı hale getirir
Zorunlu olarak öğrenilen bilgilerin kalıcı olmadığına dikkat çeken Prof. Dr. Tarlacı, “Merak olması gerekiyor. Merak, motivasyonu tetikleyen bir şey. Merak varsa insan her türlü şeyi öğrenmeye çalışıyor ve bütün derinliğini öğreniyor. O vakit unutması da sıkıntı oluyor.” dedi.
Unutmayı da küçümsememek gerektiğini kelamlarına ekleyen Prof. Dr. Tarlacı, “Eski bir kelam var, ‘Tanrıya şükür, unutmak düzgün ki var ve mecburî.’ diyor. Zira unutmazsak birçok acı birebir canlılığını korurdu. Birçok düşünce birebir canlılığıyla tekrar tekrar hafızamıza gelirdi. İnsan tabiatı gereği unutuyor. Hatta çok unutuyoruz. Ferdi olarak da toplumsal olarak da unutuyoruz. Toplumsal bir hafıza da var. Yazılıysa buna tarih deniyor. Öte yandan tarihin ne kadar tartışmalı olduğunu hepimiz biliyoruz. Herkesin yazdığı tarih farklı. Hafızanın ne kadar uçucu olduğunu, yine inşa ederken ne kadar yanıldığımızı gösteriyor.” biçiminde konuştu.
Anılar tekrar kurgulanarak hatırlanır
Hafızanın bilgisayar üzere olmadığını ve anıların belgeler formunda geri gelmediğini lisana getiren Prof. Dr. Sultan Tarlacı, “O an içinde bulunduğunuz şartlar, geçmişte anıyı yaşadıktan sonra üzerine eklenen yeni hisler, bilgiler ya da çıkarım formülleri zihinsel geçmişteki anınızı değiştiriyor. Yani onu tekrar kurgulayarak geri getiriyorsunuz. Anılarda yine kurgulama yapabildiğimize nazaran bu durum insanın güzelleşmesine de yardımcı oluyor olabilir. Bilişsel terapiler vardır. Kişinin fikir zincirini değiştirmeyi içerir. Bazen yanlış anılar ekleriz.” dedi ve kelamlarına şöyle devam etti:
“Bu sebeple görgü tanıklıklarının kameralara nazaran güvenilmez olduğunu gösteren çalışmalar var. Kamera olayı birebir kaydediyor. Fakat biz kurguluyoruz. Zira beyin esnek, yumuşak, akışkan. Vakit içerisinde değişiyor ve bu değişim anıları geri çağırırken boşluklara neden oluyor. O boşluklar bizi rahatsız ediyor. ‘Orada bir şey olması gerekiyor’ deyip onu öbür bir şeyle dolduruyoruz. Böylelikle anınız değişiyor.”
Travmalar farklı formda kaydedilir
Beyindeki amigdala ve hipokampüs ortasındaki güçlü bağa dikkat çeken Prof. Dr. Tarlacı, şiddetli travmaların hafızaya çok daha güçlü halde kazındığını söyledi. Bu durumun, travma sonrası gerilim bozukluğuna yol açabildiğini belirtti.
Unutkanlığı azaltmanın en tesirli yolu tekrar
Bilgilerin kalıcı hale gelmesi için tekrarın kural olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tarlacı, “Öğrenilen bilgilerin birinci gün, bir hafta ve bir ay sonra tekrar edilmesi hafızayı güçlendirir.” dedi.
Beyin sıhhati için hakikat beslenme önemli
Beynin de bir organ olduğunu hatırlatan Prof. Dr. Tarlacı, sözlerini şöyle tamamladı:
“Sağlıklı çalışması için uygun beslenmek koşul. Omega-3 yağ asitleri ve Akdeniz tipi beslenme beyin esnekliğini artırır. Balıklar, keten tohumu, ceviz üzere besinler bu açıdan varlıklı kaynaklardır. Margarin üzere yapay yağlar hem kalp-damar hem de beyin sıhhati üzerinde olumsuz tesirlere neden olur. Omega-3 tüketiminin artırılması gerekir. Antioksidanlar bedeni ziyanlı unsurlardan temizler. Bilhassa rengi yoğunlaşan meyvelerde antioksidan oranı artar. Bu tıp besinlerin nizamlı tüketilmesi gerekir.”
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
