Çocuklarda sık görülen karın ağrısı, ebeveynlerin sebebini anlamakta zorlanabildiği yakınmaların başında geliyor. Kimi vakit kolay bir sebepten kaynaklanabilirken, kimi vakit da daha önemli sıhhat meselelerinin belirtisi olabiliyor. Acıbadem Bakırköy Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Muhammed Sami Tufan “Çocuklarda karın ağrısına bazen gaz, kabızlık yahut kısa müddetli bir mide-bağırsak enfeksiyonu üzere sebepler yol açabilirken, gerilim ve dert da tekrarlayan karın ağrısında rol oynayabilmektedir. Lakin karın ağrısı kimi durumlarda acil kıymetlendirme gerektiren değerli bir sıhhat sıkıntısının belirtisi de olabilir” diyor. Pekala, ebeveynlerin bilhassa okul çağı çocuklarında ‘okula gitmek istemiyor’ diye düşünerek doktora başvurmayı öteleyebildiği karın ağrısına hangi sebepler yol açabiliyor? Hangi durumlarda hiç vakit kaybetmeden doktora başvurulmalı? Dr. Muhammed Sami Tufan çocuklarda karın ağrısının 5 kıymetli sebebini anlattı, değerli ikazlar ve tekliflerde bulundu.
- Kabızlık
Çocuklarda kabızlık, karın ağrısına sebep olan esas etkenlerden biridir. Bilhassa okul çağındaki çocuklarda dışkılama sayısının azalması, sert ve ağrılı dışkılama ile tuvaleti ertelemeye bağlı karında şişkinlik görülebilmektedir. Ağrı çoğunlukla gelip-gitme formunda olurken dışkılama sonrasında rahatlama hissedilebilir. Çocuğun gereğince sıvı almaması, liften yoksul beslenme ve tuvalet gereksinimini erteleme kabızlığa sebep olabilmektedir. Lakin tekrarlayan yahut şiddetlenen karın ağrısında sırf kabızlık olduğu düşünülerek doktor değerlendirmesi ihmal edilmemelidir.
- Gaz ve mide-bağırsak enfeksiyonları
Gaz ve bağırsak hareketlerindeki değişiklikler çocuklarda süreksiz karın ağrısına sebep olabilmektedir. Bilhassa kusma, ishal ve bazen ateşin eşlik ettiği durumlarda mide-bağırsak enfeksiyonları sık görülen sebepler arasında yer almaktadır. Viral enfeksiyonlar çocuklarda mide ve bağırsak enfeksiyonlarının yaygın sebeplerindendir. Bu durumda en değerli noktalardan biri çocuğun kâfi sıvı almasının sağlanması ve susuzluk belirtilerinin yakından izlenmesidir. Çocuk gereğince sıvı alamıyorsa, idrar ölçüsü bariz formda azaldıysa, çok halsiz görünüyorsa yahut şiddetli karın ağrısı varsa doktor değerlendirmesi gerekmektedir.
- Stres ve kaygı
Karın ağrısında her vakit yapısal yahut organik bir hastalık saptanmayabilir. Bilhassa okul çağındaki çocuklarda gerilim, telaş, okul yahut toplumsal hayatla ilgili sıkıntılar tekrarlayan karın ağrısında rol oynayabilmektedir. Ağrının bilhassa gerilimli devirlerde ortaya çıkması yahut tekrarlaması ve değerlendirmede besbelli bir organik sebep saptanmaması, gerilime bağlı karın ağrısını düşündürebilir. Lakin çocuğun yaşadığı ağrı gerçektir; bu sebeple şikayeti sırf ‘okula gitmemek için bahane’ olarak görmemek gerekir. Tekrarlayan karın ağrısında organik sebeplerin dışlanması ve uygun yaklaşımın belirlenmesi için çocuk hekimine başvurulmalıdır.
- İdrar yolu enfeksiyonu
Karın ağrısı bazen sindirim sistemi dışındaki bir sıhhat sıkıntısının da belirtisi olabilmektedir. Çocuklarda idrar yolu enfeksiyonu da karın ağrısına yol açabilir. Öte yandan karın ağrısının kaynağı her vakit karın içindeki organlar olmayabilir. Birtakım çocuklarda boğaz yahut akciğer enfeksiyonları; erkek çocuklarda testis torsiyonu (testisin kendi etrafında dönmesi), kız çocuklarında ise over torsiyonu (yumurtalığın kendi etrafında dönmesi) üzere acil durumlar da karın ağrısı halinde kendini gösterebilir.
- Apandisit
Karın ağrısının acil kıymetlendirme gerektirebilen sebeplerinden biri apandisittir. Bilhassa ağrının giderek şiddetlenmesi ve sağ alt karın bölgesinde belirginleşmesi, hareket etmek istememe, kusma yahut ateş üzere belirtilerin eşlik etmesi değer taşımaktadır. Fakat bilhassa küçük çocuklarda apandisit her vakit klasik belirtilerle görülmeyebilir. Bu sebeple şiddetli, giderek artan yahut bariz bir bölgeye yerleşen karın ağrısı hafife alınmamalıdır. Bu bulguların varlığında çocuğun gecikmeden, mümkünse birebir gün tabip tarafından kıymetlendirilmesi gerekmektedir.
xxxxx Kutu Bilgisi xxxxxxx
Ağrıyı gözlemleyin! Bu 10 belirti eşlik ediyorsa beklemeyin!
Dr. Muhammed Sami Tufan, “Çocuğun karın ağrısının ne vakit başladığı, nerede hissedildiği, yemek yahut dışkılamayla bağlantısı, gece uykudan uyandırıp uyandırmadığı ve ateş, kusma, ishal ya da idrar yakınması üzere eşlik eden belirtilerin not edilmesi doktor değerlendirmesinde yol gösterici olabilir” diyor. Dr. Tufan, ebeveynlerin, çocuklarında karın ağrısı olduğunda vakit kaybetmeden doktora başvurmaları gereken durumları şöyle sıralıyor:
- Karın ağrısının şiddetli yahut daima olması,
- Ağrının giderek artması ya da bilhassa sağ alt karında belirginleşmesi,
- Tekrarlayan yahut şiddetli kusma,
- Yeşil renkli kusma,
- Kusmukta ya da dışkıda kan görülmesi,
- Belirgin karın şişliği,
- Çocuğun sıvı alamaması, idrar ölçüsünün besbelli azalması yahut ağız kuruluğu üzere susuzluk belirtileri göstermesi,
- Belirgin halsizlik, uykuya eğilim yahut genel durumda bozulma.
- Çocuğun ağrı sebebiyle yürümek yahut hareket etmek istememesi,
- Erkek çocuklarda karın ağrısına testiste ağrı, hassasiyet yahut şişliğin; kız çocuklarında ise ani başlayan şiddetli alt karın yahut kasık ağrısı ve kusmanın eşlik etmesi. Bu bulguların varlığı testis yahut over torsiyonu açısından acil kıymetlendirme gerektirir.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
