Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Nöroloji Uzmanı Doç. Dr. Burcu Polat, hayat kalitesini önemli formda etkileyen migrenin hangi durumlarda tetiklenebileceği ve hangi tedbirlerin alınabileceği hakkında açıklamalarda bulundu.
Migrenin en değerli özelliği, kişiyi fonksiyonsuz bırakacak kadar şiddetli olması!
Migrenin, sırf şiddetli bir baş ağrısı değil; kişinin günlük ömrünü, iş performansını ve toplumsal hayatını kıymetli ölçüde etkileyebilen nörolojik bir hastalık olduğuna dikkat çeken Doç. Dr. Burcu Polat, “Genetik yatkınlık tabanında gelişen migren, çoğunlukla tek taraflı ve zonklayıcı baş ağrısıyla birlikte ışık ve ses hassasiyeti, bulantı ve kusma üzere belirtilerle seyreder.” dedi.
“Normal baş ağrılarından en değerli farkı kişiyi fonksiyonsuz bırakacak kadar şiddetli olmasıdır.” diyen Doç. Dr. Polat, “Basit bir ağrı kesiciyle kolaylıkla denetim altına alınamayan migren atakları, hayat kalitesini bariz biçimde düşürebilir. Toplumda epeyce yaygın görülen migren, yaklaşık her beş bayandan birini ve her on erkekten birini tesirler.” bilgisini paylaştı.
Yaşam biçiminde yapılacak düzenlemeler, migren ataklarının azalmasında tesirli olabilir!
Migren tedavisinde ilaçlar kıymetli bir yere sahip olsa da ömür biçiminde yapılacak düzenlemelerin, atakların sıklığını, şiddetini ve mühletini azaltmada tesirli olabileceğini lisana getiren Doç. Dr. Polat, şöyle devam etti:
“Migrenli bireylerin hudut sistemi; uyku sistemi, beslenme, gerilim ve çevresel uyaranlara karşı daha hassastır. Bu sebeple sistemli bir ömür ritmi oluşturmak, hudut sisteminin daha dirençli çalışmasına katkı sağlayabilir. Büyük değişiklikler yerine sürdürülebilir küçük alışkanlıklar kazanmak birden fazla vakit daha başarılı sonuçlar verir. Nizamlı uyku, istikrarlı beslenme, fizikî aktivite, nefes idmanları ve gevşeme teknikleri bu yaklaşımın temelini oluşturur.”
Hem yetersiz hem de fazla uyumak migren ataklarını tetikleyebilir!
Migren ile uyku arasında güçlü bir bağlantı bulunduğuna işaret eden Doç. Dr. Polat, “Hem yetersiz hem de fazla uyumak migren ataklarını tetikleyebilir. Bu sebeple kıymetli olan uyku mühletinden çok tertipli bir uyku ritmi oluşturmaktır.” dedi.
Araştırmaların, gece saat 02.00’den sonrasını uykuda geçiren bireylerde beyin sıhhatinin daha düzgün olduğunu gösterdiğini hatırlatan Doç. Dr. Polat, “Uykusuzluk yalnızca migren ataklarını artırmakla kalmaz; unutkanlık, bağışıklık sisteminin zayıflaması ve genel hudut sistemi işlevlerinin bozulmasına da sebep olabilir. Bu sebeple kaliteli ve tertipli uyku, migren idaresinin vazgeçilmez ögelerinden biridir. Uyku kalitesini artırmak hedefiyle lavanta üzere rahatlatıcı aromaterapi uygulamalarından yararlanılabilir. Nane kokusunun da kimi bireylerde ağrının hafiflemesine katkı sağlayabileceği bilinmektedir. Bu yollar tek başına tedavi sağlamasa da destekleyici olarak kullanılabilir.” halinde konuştu.
Migren hastaları için en uygun beslenme modeli Akdeniz tipi beslenme!
Migren hastaları için katı bir beslenme listesi bulunmasa da uzun mühlet aç kalmaktan ve aşırı karbonhidratlı, yüksek kalorili öğünlerden kaçınılmasını öneren Doç. Dr. Polat, “Akdeniz tipi beslenme modeli bu açıdan uygun bir seçenek olarak öne çıkar.” dedi.
Dengesiz beslenme ve obezitenin migren ataklarını daha sık, daha şiddetli ve daha uzun vadeli hâle getirebildiğini vurgulayan Doç. Dr. Polat, “Ayrıca kan şekeri dalgalanmaları da migreni tetikleyebileceğinden sistemli öğünlerle beslenmek ehemmiyet taşır. Ailesinde diyabet hikayesi bulunan şahısların, hastalık gelişmemiş olsa bile kan şekeri istikrarını koruyacak halde hayat şekli benimsemeleri hem migren hem de metabolik hastalıklar açısından esirgeyici olabilir. Migren sebebiyle kazanılan sağlıklı hayat alışkanlıkları sadece baş ağrısını değil; obezite, hipertansiyon, diyabet ve kimi kronik hastalıkların riskini azaltmaya da katkı sağlayabilir.” açıklamasını yaptı.
Düzenli idman migren ataklarını azaltabilir!
Haftada 3-5 gün, 30-60 dakika tempolu yürüyüş yahut aerobik idman yapılmasının migren ataklarını azalttığına değinen Doç. Dr. Burcu Polat, “Egzersiz sırf baş ağrısını değil; uyku kalitesini, gerilim idaresini ve ruh sıhhatini da olumlu tesirler.” dedi.
Yoğun çalışma temposu sebebiyle nizamlı spor yapamayan bireylerin ise günlük hayatlarına hareket katmaya çalışmasını öneren Doç. Dr. Polat, asansör yerine merdiven kullanmanın, uzun mühlet oturmamanın ve gün içinde kısa hareket molaları vermenin bile hareketsiz kalmaktan daha yararlı olduğunu söyledi.
Nöromodülasyon, ilaç dışı migren tedavisinde tesirli bir seçenek olabilir!
Yaşam üslubu düzenlemelerinin yanı sıra ilaç dışı tedavi formüllerin de migren idaresinde kullanılabileceğini söz eden Doç. Dr. Polat, “Bunlardan biri nöromodülasyon uygulamalarıdır.” dedi.
Düşük seviyede elektriksel yahut manyetik ihtarlarla çalışan bu aygıtların alın, kafa, boyun yahut kulak bölgesine uygulanarak hudut sisteminin ağrıya verdiği karşılığı düzenlemeyi hedeflediğini aktaran Doç. Dr. Polat, “Ağrı eşiğinin yükselmesine yardımcı olabilen bu sistemler bilhassa ilaç kullanamayan, ilaçlardan kâfi yarar görmeyen yahut eşlik eden depresyon ve anksiyete üzere problemleri bulunan hastalarda kıymetlendirilebilir. Nöromodülasyon kalıcı bir tedavi değildir fakat tesiri aylar boyunca sürebilir ve gerektiğinde belli aralıklarla tekrarlanabilir.” diye konuştu.
Migren günlüğü, tetikleyicilerin belirlenmesine ve tedavinin gerçek planlanmasına yardımcı olabilir!
Migren tedavisinde kullanılan vitamin ve mineral dayanaklarının her hastada birebir etkiyi göstermese de kimi şahıslarda yarar sağlayabileceğini kaydeden Doç. Dr. Polat, “Migrenli bireylerde hücrelerin güç üretim düzeneklerinde kimi verimsizlikler olduğu düşünülmektedir. Bu sebeple bilhassa B2 vitamini (riboflavin), koenzim Q10 ve magnezyum dayanağı uygun hastalarda faydalı olabilir. Fakat bu eserlerin kesinlikle doktor teklifiyle, uygun doz ve müddette kullanılması gerekir.” dedi.
Migren günlüğünün atakların sıklığını, şiddetini, müddetini ve mümkün tetikleyicileri nizamlı olarak kaydetmeyi hedeflediğini de kelamlarına ekleyen Doç. Dr. Polat, “Baş ağrısının yaşandığı günlerde tüketilen besinler, uyku mühleti, gerilim seviyesi, kullanılan ilaçlar, ilaçların tesiri ve kadınlarda adet dönemi üzere bilgilerin not edilmesi hem hastanın kendi tetikleyicilerini fark etmesini sağlar hem de tedaviyi planlayan tabibe kıymetli bilgiler sunar.” sözlerini kullandı.
Ağrı kesicilerin sık kullanımı, ilaç aşırı kullanımına bağlı baş ağrısı riskini artırabilir!
Ayda dört yahut daha fazla migren atağı yaşayanların, ağrıları günlük ömrünü ve iş performansını olumsuz etkileyen bireylerin nöroloji uzmanına başvurmasını öneren Doç. Dr. Burcu Polat, kelamlarını şöyle tamamladı:
“Ayrıca ilaç kullanım sıklığı da kıymetli bir ihtar işaretidir. Kolay ağrı kesicilerin ayda 15 günden fazla, migrene özel ağrı ilaçlarının ise ayda 10 günden fazla kullanılması ‘ilaç aşırı kullanımına bağlı baş ağrısı’ gelişme riskini artırabilir. Bu durumda kesinlikle bir nöroloji uzmanı tarafından kıymetlendirilmek gerekir.
Migren büsbütün denetim edilemeyen bir hastalık değildir. Tertipli hayat alışkanlıkları, uygun tedavi planı ve doktor takibiyle atakların sıklığı ve şiddeti değerli ölçüde azaltılabilir, hayat kalitesi besbelli biçimde artırılabilir.”
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
