Kanser tanısı almak, hem fizikî hem de ruhsal açıdan zorlayıcı bir sürecin başlangıcıdır. Bu süreçte uygulanan cerrahi, kemoterapi, radyoterapi, immünoterapi ve gayeye yönelik tedaviler hastalığın denetim altına alınmasını amaçlarken, beslenme de tedavinin en değerli destekleyici ögelerinden biri olarak öne çıkıyor. Yanlışsız planlanmış beslenme programı; hastanın beden tartısını ve kas kütlesini muhafazasına, tedaviye ahenginin artmasına, yan tesirlerin hafiflemesine ve hayat kalitesinin yükselmesine katkı sağlıyor. Memorial Şişli Hastanesi Beslenme ve Diyet Bölümü’nden Uz. Dyt. Nilay Güler, kanser hastalarında hakikat beslenme yaklaşımının ehemmiyetine dikkat çekti.
Kanserde tek tip beslenme modeli tercih edilmemeli
Onkoloji hastalarında herkes için geçerli tek bir beslenme modeli bulunmamaktadır. Her hastanın yaşı, kanserin çeşidi ve evresi, uygulanan tedavi sistemi, laboratuvar bedelleri ve mevcut beslenme durumu farklı ayrı kıymetlendirilerek bireye özel bir beslenme programı hazırlanmalıdır.
Dengeli ve kâfi beslenme tedavinin temelini oluşturuyor
Kanser ve tedavi süreci, bedenin güç ve protein muhtaçlığını artırabilir. Buna ek olarak iştahsızlık, bulantı, kusma, tat ve koku değişiklikleri, ağız yaraları, yutma zahmeti ve bağırsak sorunları sebebiyle kâfi besin alımı zorlaşabilir. Bu durum vakitle istemsiz kilo kaybına, kas erimesine (sarkopeni), bağışıklık sisteminin zayıflamasına ve tedaviye toleransın azalmasına yol açabilir. Bu sebeple erken devirde başlanan beslenme takviyesi, bu aksiliklerin önlenmesinde kritik rol oynar. Kanser hastaları için özel bir “mucize diyet” bulunmamakla birlikte, tüm besin kümelerini içeren istikrarlı bir beslenme planı büyük değer taşır.
Yeterli güç alımı sağlanmalıdır
Protein açısından güçlü besinler (yumurta, süt ve süt eserleri, et, tavuk, balık, kuru baklagiller) tertipli tüketilmelidir. Zerzevat ve meyve tüketimi ihmal edilmemelidir. Tam tahıllar ve lif açısından güçlü besinler tercih edilmelidir. Zeytinyağı, ceviz, badem, fındık, avokado ve yağlı balıklar üzere sağlıklı yağ kaynakları kâfi ölçüde alınmalıdır. Günlük sıvı gereksinimi karşılanmalıdır. Alkol ve sigaradan uzak durulmalıdır. Tedavi sürecinde görülen yan tesirlere yönelik beslenme teklifleri bu halde planlanmalı;
- İştahsızlık: Az ve sık öğünler tercih edilmelidir. Ana öğünler atlanmamalı, ara öğünlerle desteklenmelidir. Güç ve protein içeriği yüksek besinler seçilmelidir. Sıvı tüketimi yemeklerle tıpkı anda değil, öğün aralarında yapılmalıdır.
- Bulantı ve kusma: Yağlı ve ağır kokulu yiyeceklerden kaçınılmalıdır. Galeta ve kraker üzere kuru besinler bulantıyı azaltabilir. Küçük porsiyonlarla ve yavaş yemek tüketilmelidir.
- Ağız yaraları ve yutma zahmeti: Ilık yahut soğuk, yumuşak besinler tercih edilmelidir. Yoğurt, çorba, püre ve smoothie üzere besinler tüketilebilir. Baharatlı, asitli, çok sıcak ve sert yiyeceklerden kaçınılmalıdır.
- İshal: Sıvı alımı artırılmalıdır. Muz, pirinç, patates ve yoğurt üzere kolay sindirilen besinler tercih edilmelidir. Yağlı ve aşırı lifli besinler süreksiz olarak sonlandırılmalıdır.
- Kabızlık: Günlük sıvı tüketimi artırılmalıdır. Zerzevat, meyve ve tam tahıllar sistemli olarak tüketilmelidir. Uygun hastalarda fizikî aktivite bağırsak hareketlerini destekleyebilir. Destek eserler bilinçsiz kullanılmamalı.
Kanser hastalarında vitamin, mineral ve bitkisel eserlerin denetimsiz kullanımı tedaviyle etkileşime girebilir. Bu sebeple rastgele bir destek eser kesinlikle tabip ve diyetisyen önerisiyle kullanılmalıdır. “Doğal” olması her eserin inançlı olduğu manasına gelmez.
“Kanseri tedavi eden besin” savlarına dikkat
Bilimsel çalışmalar, tek bir besinin kanseri tedavi ettiğini göstermemektedir. Mucize diyetler, detoks uygulamaları yahut bilimsel temeli olmayan beslenme yaklaşımları yerine; şahsa özel, istikrarlı ve ispata dayalı beslenme programları en hakikat yaklaşım olarak kabul edilmektedir.
Beslenme, tedavinin ayrılmaz bir modülü olarak planlanmalı
Onkoloji hastalarında beslenme, tedavi sürecinin tamamlayıcı ve kritik bir bileşenidir. Emel sadece kilo denetimi değil; kas kütlesinin korunması, bağışıklığın desteklenmesi, yan tesirlerin azaltılması ve ömür kalitesinin artırılmasıdır. Bu sebeple beslenme planı her hastaya özel olarak hazırlanmalı ve onkoloji takımı ile birlikte çalışan diyetisyen tarafından düzenli olarak takip edilmelidir. Hakikat vakitte verilen gerçek beslenme dayanağı, tedavi sürecinin daha konforlu ve başarılı ilerlemesine değerli katkı sağlar.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
