

Sabahları öksürerek uyanmak, merdiven çıkarken eskisinden daha çabuk yorulmak ya da kısa bir yürüyüşte nefes nefese kalmak… Birden fazla vakit yaşa, sigaraya yahut kondisyon eksikliğine bağladığımız bu yakınmalar, önemli bir akciğer hastalığı olan ve sinsice ilerleyen KOAH’ın birinci habercileri arasında yer alabiliyor. Acıbadem Kadıköy (Dr. Şinasi Can) Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Baykal Tülek, hava yollarında kalıcı daralma ve akciğer dokusunda hasarla seyreden KOAH’ın (Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı) çoklukla yıllarca fark edilmeden sinsice ilerlediğini belirterek, birtakım erken sinyallerinin gözden kaçmamasının kritik değer taşıdığını vurguluyor.
KOAH’ın en kıymetli risk faktörünün sigara kullanımı olduğunu, fakat sigara içmediği halde sigara dumanına maruz kalma, bilhassa sonbahar-kış aylarında hava kirliliği, meskenlerde kullanılan odun ve kömür üzere yakıtların dumanı, mesleksel toz ve kimyasal maruziyetlerle genetik yatkınlığın da bu sinsi hastalığa yol açabildiğini belirten Prof. Dr. Tülek “Özellikle gençlerde yaygınlaşan elektronik sigara kullanımı da telaş vericidir. Elektronik sigaraların teneffüs yollarını tahriş ederek önemli ziyanlar verebildiği bilinmektedir. Bu sebeple elektronik sigaraları inançlı bir alternatif olarak görmek gerçek değildir” diyor.
KOAH’ın dünyada vefat sebepleri arasında 3. sırada yer aldığına dikkat çeken Prof. Dr. Tülek, ülkemizde de KOAH’ın da içinde bulunduğu teneffüs sistemi hastalıklarının vefat sebepleri arasında 3. sırada bulunduğunu belirterek, KOAH belirtilerinin erken periyotta tanınmasının, tedavide büyük değer taşıdığını vurguluyor. Prof. Dr. Tülek, 18 Kasım Dünya KOAH Günü kapsamında yaptığı açıklamada, bu sinsi hastalığın gözden kaçabilen 7 erken belirtisini anlattı, kıymetli ikazlar ve tekliflerde bulundu.
Sabahları tekrarlayan öksürük
Özellikle sigara kullanan bireyler sabah öksürüğünü olağan kabul edebilmektedir. Meğer sabah öksürüğü alışılması gereken bir durum değil, bedenimizin bize verdiği bir ihtar olabilir. Akciğer sıhhatimiz için yapabileceğimiz en değerli şeylerden biri, bu küçük ihtarları vaktinde fark etmektir. Halbuki haftalarca devam eden yahut sık tekrarlayan öksürük, hava yollarında gelişen kronik hasarın birinci işaretlerinden biri olabilir. Öksürüğü sadece sigaraya bağlayarak önemsememek tanıyı geciktirebilir.
Sürekli yahut tekrarlayan balgam çıkarma
Her sabah balgam çıkarıyor olmak olağan değildir. Bilhassa uzun müddettir devam eden balgam üretimi, hava yollarındaki kronik iltihabi değişikliklerin habercisi olabilir. Balgam ölçüsünde yahut renginde bariz değişiklik olması da kıymetlendirme gerektirir.
Merdiven çıkarken yahut yokuş yürürken nefes darlığı
KOAH’ın en karakteristik belirtilerinden biridir. Başlangıçta sadece süratli yürüyüşte yahut merdiven çıkarken hissedilir. Kişi birden fazla vakit bunu yaşına ya da hareketsizliğine bağlar. Halbuki evvelden rahatlıkla yapılan aktivitelerde nefes darlığı gelişmesi kıymetli bir ihtardır.
Nefes alıp verirken hırıltı yahut ıslık sesi
Özellikle nefes verirken duyulan hırıltı, hava yollarında daralmaya işaret edebilir. Bu belirti astım üzere öbür hastalıklarda da görülebildiğinden, sebebinin araştırılması gerekir.
Göğüste sıkışma yahut baskı hissi
Bazı hastalar nefeslerini rahatça veremediklerini, göğüslerinde yük yahut sıkışma hissettiklerini tabir eder. Bu yakınma KOAH’a eşlik edebilse de kalp hastalıkları dahil farklı sebeplerle de ortaya çıkabileceği unutulmamalıdır.
Sık tekrarlayan yahut uzun süren teneffüs yolu enfeksiyonları
Her kış tekrarlayan bronşit atakları, enfeksiyon sonrasında haftalarca devam eden öksürük ve balgam yakınmaları altta yatan bir hava yolu hastalığının işareti olabilir.
Çabuk yorulma ve günlük hareketlerin azalması
Prof. Dr. Baykal Tülek “KOAH bazen bariz nefes darlığından evvel günlük ömürde yavaşlamayla kendini gösterir. Kişi farkında olmadan daha az yürümeye, merdiven yerine asansörü tercih etmeye başlayabilir. Eskisine nazaran azalan efor kapasitesi dikkate alınmalıdır.
Erken teşhis, daha rahat bir nefes demektir” diyor.
xxxxxxxxxx Kutu Bilgisi xxxxxxxxxx
Hasar geri döndürülemiyor fakat ilerleyişi yavaşlatmak mümkün
Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Baykal Tülek, KOAH’ın erken sinyalleri arasında yer alabilen belirtilerin bulunmasının kesinlikle KOAH manasına gelmeyeceğini, fakat dikkatli olmak gerektiğini vurgulayarak şöyle konuşuyor: “Özellikle 40 yaş üzerinde, sigara hikayesi yahut diğer risk faktörleri bulunan şahıslarda bu yakınmaların araştırılması gerekir. KOAH tanısı, solunum işlev testi (spirometri) ile doğrulanır. KOAH’ta oluşmuş akciğer hasarı tümüyle geri döndürülemese de sigaranın bırakılması, uygun ilaç tedavileri, tertipli fizikî aktivite, gerekli aşıların yapılması ve gerektiğinde teneffüs rehabilitasyonu sayesinde hastalığın ilerleyişi yavaşlatılabilir, yakınmalar azaltılabilir ve ömür kalitesi artırılabilir.”
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı


