Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Klinik Psikolog İnci Nur Ülkü, 4 Mayıs Milletlerarası Şiddet Mağduru Çocuklar Günü kapsamında şiddet ve zorbalığa maruz kalan çocukların neden birçok vakit sessiz kaldıkları hakkında açıklamalarda bulundu.
Bazı çocuklar sessiz kalarak kendini müdafaaya çalışır!
Şiddete maruz kalan kimi çocukların yardım isterken bağırmadığını, kapıyı çarpmadığını, yüksek sesle itiraz etmediğini tabir eden Klinik Psikolog İnci Nur Ülkü, “Daha sessiz bir yol seçerler; susmak. O sessizlik, birçok vakit bir boşluk değil, tam bilakis, içi kaygı, utanç ve çaresizlikle dolu bir alandır.” dedi.
Akran şiddetine maruz kalan çocukların bir kısmının kendini savunmaması ya da durumu yetişkinlerle paylaşmamasının, dışarıdan bakıldığında ‘tepkisizlik’ üzere görünse de, aslında bir hayatta kalma stratejisi olduğunu aktaran İdeal, “Çocuk, tehdit karşısında bedensel ve duygusal olarak kilitlenir. Ne söyleyeceğini bilemez, hareket edemez, güya sahnenin içinde fakat kendisi yokmuş üzere hisseder. Bu durum, güçsüzlükten çok, beynin kendini muhafaza biçimidir.” formunda konuştu.
Sessizlik birden fazla vakit ipuçlarıyla konuşur!
Çocukların neden anlatmadığına değinen Klinik Psikolog İnci Nur Ülkü, şunları söyledi:
“Bunun ardında birden fazla vakit görünmeyen fakat güçlü hisler vardır. ‘Söylersem daha berbatı olur’ korkusu, ‘ben bir şey yaptım, hak ettim’ üzere içselleştirilmiş suçluluk ya da ‘kimse bana inanmaz’ düşüncesi… Zorbanın tıpkı sınıfta olması, arkadaş kümesinin dağılacağı derdi ya da daha evvel yardım isteyip sonuç alamamış olmak da çocuğu sessizliğe iter. Böylelikle çocuk, kendini müdafaanın yolunu görünmez olmakta bulur.
Oysa sessizlik birden fazla vakit ipuçlarıyla konuşur. Okula gitmek istemeyen, ders başarısı ansızın düşen, içine kapanan ya da tam aksine öfke patlamaları yaşayan bir çocuk bize bir şey anlatıyordur. Sık sık karın ağrısı ya da baş ağrısı yaşayan, eşyalarını kaybeden, arkadaşlarından uzaklaşan çocukların kıssasına dikkatle bakmak gerekir. Bazen de ipuçları dijital dünyadadır; telefonunu saklayan, iletilerden kaçınan bir çocuk, siber zorbalığın gayesi olabilir.”
Çocuk yalnız kalmamalı!
Böyle durumlarda tek bir gerçek olmadığına işaret eden Klinik Psikolog İnci Nur Ülkü, “Her durumun dinamiği farklıdır. Fakat çocuklara şu temel yollar öğretilmeli; inançlı değilse ortamdan uzaklaşmak, kalabalığa yönelmek, güvendiği bir yetişkinden yardım istemek ve hudut koyan kısa cümleler kullanmak… ‘Bunu istemiyorum’, ‘dur’, ‘bana dokunma’ üzere net sözler, çocuğun kendini tabir etmesini kolaylaştırır. Bilhassa siber zorbalıkta, delilleri silmeden saklamak da kıymetlidir. En kritik nokta ise şu; çocuk yalnız kalmamalı.” dedi.
‘Hayır deme’ ve hudut koyma maharetinin, bir günde öğrenilen bir davranış olmadığına vurgu yapan Dava, “Bu marifetler, meskende ve okulda tekrar ederek, deneyimleyerek gelişir. Çocuklara hislerini tanıma, rahatsızlık hissettiklerinde bunu fark etme ve söz etme alanı açılmalı. Küçük yaşlardan itibaren ‘istemiyorsan hayır diyebilirsin’ iletisini duyan bir çocuk, zorbalık karşısında da daha güçlü durabilir. Burada en kıymetli model yeniden yetişkinlerdir. Kendi hudutlarını sağlıklı halde söz eden bir ebeveyn, çocuğuna en etkili dersi verir.” açıklamasını yaptı.
Bir çocuğu muhafazanın birinci adımı, söyleyemediklerini fark etmektir!
Çocukların yardım isteyebilmesi için sırf kişisel değil, toplumsal bir itimat alanına muhtaçlık olduğuna dikkat çeken Klinik Psikolog İnci Nur Ülkü, “Okulların açık kapı siyaseti benimsemesi, zorbalıkla ilgili net ve uygulanabilir kurallar koyması, çocukların kendilerini söz edebileceği inançlı alanlar yaratması gerekir.” dedi.
Ailelerin ise yargılamadan dinleyen, suçlamadan anlayan bir tavır benimsemesinin hayati kıymet taşıdığının altını çizen İdeal, kelamlarını şöyle tamamladı:
“‘Sana inanıyorum, bu senin yanılgın değil ve birlikte çözebiliriz’ cümlesi, bir çocuğun dünyasında sandığımızdan çok daha büyük bir yer açar. Medya da bu süreçte değerli bir rol üstlenir; yardım aramayı zayıflık değil, yürek olarak gösteren bir lisan kullanmak gerekir.
Unutmamak gerekir ki, şiddete uğrayan bir çocuğun sessizliği boşluk değildir. O sessizlik, dikkatle dinlendiğinde bize çok şey anlatır. 4 Mayıs Milletlerarası Şiddet Mağduru Çocuklar Günü, sırf bir farkındalık günü değil; çocukların duyulmayan seslerini nitekim duymaya başlamak için bir hatırlatmadır. Zira bazen bir çocuğu muhafazanın birinci adımı, onun söyleyemediklerini fark edebilmektir.”
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
