Yaz aylarında artan sıcaklıklar ve yoğun güneş maruziyeti kanser tedavisinde birtakım yan tesirlerin daha bariz hissedilmesine yol açabiliyor. Bilhassa kemoterapi, immünoterapi ve gayeye yönelik tedaviler alan hastalarda sıvı kaybı, güneş hassasiyeti, enfeksiyonlar ve sıcak havaya bağlı kimi sıhhat problemleri daha sık görülebiliyor. Lakin yanlışsız tedbirler alındığında tedavi sürecini yaz devrinde de inançlı halde sürdürmenin mümkün olduğunu belirten Ataşehir Hastanesi Tıbbi Onkoloji Uzmanı Dr. Engin Erdemoğlu “Kanser tedavisi gören hastalar için inançlı bir yaz mevsiminin temelinde şuurlu davranmak ve doktor tekliflerine ahenk göstermek yatmaktadır. Kâfi sıvı tüketimi, güneşten korunma, inançlı beslenme, sistemli fizikî aktivite ve enfeksiyonlardan korunma üzere kolay tedbirler hem tedavi sürecinin daha rahat geçmesini sağlar hem de hayat kalitesini kıymetli ölçüde artırır” diyor. Tıbbi Onkoloji Uzmanı Dr. Erdemoğlu, yazın kanser tedavisi gören görenlerin dikkat etmesi gereken 10 kuralı anlattı, değerli ihtarlar ve tekliflerde bulundu.
- Güneşten korunun
Tedavi gören hastaların yaz aylarında yaptığı en değerli yanlışlardan biri uzun müddet güneş altında kalmaktır. Birtakım kemoterapi ilaçları ve gayeye yönelik tedaviler çok hızlı güneş yanığı gelişmesine, cilt lekelerine ve tahrişe yol açabilir. Güneşten korunmanın sırf krem kullanmak manasına gelmediği unutulmamalıdır. Gölge alanların tercih edilmesi, uygun kıyafet, geniş kenarlı şapka ve güneş gözlüğü kullanılması, güneşin en yoğun olduğu saatlerden kaçınılması da en az güneş kremi kadar değerlidir. Bilhassa saat 11.00 ile 16.00 arasında direkt güneşe maruz kalınmamalı, en az SPF 50 müdafaa sağlayan, geniş spektrumlu (UVA ve UVB korumalı) güneş kremleri tercih edilmelidir.
- Sıvı tüketimini artırın
Yaz devrinde onkoloji kliniklerinde en sık karşılaşılan meselelerden biri yetersiz sıvı tüketimidir. Hastaların kıymetli bir kısmı su içmek için, susama hissinin kâfi olduğunu düşünse de bilhassa ileri yaş hastalarda susama düzeneği her vakit muteber değildir. Sıvı kaybı yalnızca halsizlik ve baş dönmesine değil, birebir vakitte böbrek işlevlerinde bozulmaya ve kimi kemoterapi ilaçlarının yan tesirlerinin artmasına da sebep olabilir. Ayrıyeten kimi kemoterapi ilaçlarının yan tesirlerinin daha besbelli hale gelmesine sebep olabilir. Bu sebeple gün boyunca susamayı beklemeden, nizamlı aralıklarla su içilmelidir. Böbrek, kalp hastalığı vb özel bir durum yoksa günde 2–2,5 litre sıvı tüketimi hedeflenmelidir. Lakin bu ölçü kişinin kilosuna, aldığı tedaviye ve mevcut sıhhat durumuna nazaran değişebilir.
- SPF 50’yi tercih edin
Tıbbi Onkoloji Uzmanı Dr. Engin Erdemoğlu “Son yıllarda güneş kremlerinin içeriğiyle ilgili çeşitli tartışmalar gündeme gelmektedir. Hastaların bu bahiste toplumsal medyadaki bilgi kirliliğinden fazla bilimsel bilgilere güvenmeleri değerlidir. Günümüzde onaylı güneş kremlerinin kanser tedavileriyle yahut hormon tedavileriyle klinik açıdan manalı bir etkileşim gösterdiğine dair güçlü bir delil bulunmamaktadır. Bilhassa mineral filtre içeren, çinko oksit yahut titanyum dioksit bazlı eserler hassas cilde sahip hastalarda güzel bir seçenek olabilir” diyor.
- Beslenmenize itina gösterin
Tedavi sürecinde kâfi ve istikrarlı beslenmek bağışıklık sisteminin desteklenmesine katkı sağlar. Hafif, istikrarlı ve sağlam besinlerin tercih edilmesi gerekir. Mevsim zerzevat ve meyveleri, kâfi protein içeren öğünler ve nizamlı sıvı alımı tedavi sürecini takviyeler.
- Açıkta olan besinlerden kaçının
Ancak açıkta satılan yiyecekler, güzel yıkanmamış sebzeler, çiğ et ve çiğ deniz eserleri enfeksiyon riski sebebiyle dikkatle değerlendirilmelidir. Bilhassa beyaz küre sayısı düşük olan hastalarda kolay bir besin kaynaklı enfeksiyon bile önemli sonuçlar doğurabilir. Yaz aylarında uzun mühlet dışarıda beklemiş süt eserleri, mayonezli yiyecekler ve açık büfe eserleri de risk oluşturabilir.
- Sıcak çarpmasına dikkat edin
Tıbbi Onkoloji Uzmanı Dr. Erdemoğlu “Kanser tedavisi gören hastaların birçoklarının farkında olmadığı kıymetli bir risk de sıcak çarpmasıdır. Sıcak çarpması ile kemoterapi yan tesirleri bazen birbirine karışabilir. Lakin yüksek ateş, şuur bulanıklığı, aşırı terleme yahut tam bilakis terleyememe, önemli baş dönmesi, çarpıntı ve bayılma hissi üzere belirtiler ortaya çıkıyorsa sıcak çarpması kesinlikle akılda tutulmalıdır. Bilhassa ileri yaş hastalar, eşlik eden kalp-damar hastalığı bulunanlar, böbrek işlevleri hudutlu olanlar ve performans durumu düşük hastalar sıcak havalardan daha fazla etkilenmektedir” diyor.
- Enfeksiyonlardan korunun
Kemoterapi bağışıklık sistemini baskılayabildiği için enfeksiyonlara karşı daha dikkatli olunmalıdır. Kalabalık ve kapalı ortamlardan kaçınılmalı, el hijyenine ihtimam gösterilmeli, hasta bireylerle yakın temasta bulunulmamalı ve ateş gelişmesi halinde kesinlikle tabibe başvurulmalıdır.
- Aktif kalmaya çalışın
Tıbbi Onkoloji Uzmanı Dr. Erdemoğlu “Fiziksel aktivite tedavi sürecinin değerli bir modülüdür. Günümüzde mümkün olduğu kadar faal kalmanın hem hayat kalitesini hem de fizikî dayanıklılığı artırdığı bilinmektedir. Yaz aylarında yürüyüş, hafif tempolu bisiklet, yüzme ve esneme antrenmanları uygun seçenekler arasında yer alır. Lakin idmanların günün serin saatlerinde yapılması, kâfi sıvı alınması ve aşırı efordan kaçınılması gerekir. Hastaların kendilerini zorlamadan, bedenlerinin verdiği sinyalleri dikkate alarak hareket etmeleri önemlidir” diyor.
- Tatili tedavi programına nazaran planlayın
Tedavi alan hastaların yaz tatiline çıkmasında birçok vakit bir sakınca yoktur. Lakin seyahat planları tedavi takvimine nazaran yapılmalı, gidilecek bölgede sıhhat hizmetlerine erişim imkanı araştırılmalı ve kullanılan ilaçlar tertipli halde taşınmalıdır. Deniz ekseriyetle uygun şartlarda tercih edilebilirken, hijyeninden emin olunmayan havuzlarda enfeksiyon riski göz önünde bulundurulmalıdır. Yakın vakitte cerrahi geçirmiş, kateter taşıyan yahut önemli bağışıklık baskılanması olan hastalarda daha dikkatli olunmalıdır.
- Estetik süreçleri erteleyin
Tıbbi Onkoloji Uzmanı Dr. Engin Erdemoğlu “Estetik uygulamalar konusunda kemoterapi sürecinde dikkatli olunmalıdır. Botoks, dolgu, mezoterapi ve gibisi süreçler kimi hastalarda uygun olsa da etkin tedavi sırasında enfeksiyon, gecikmiş yara güzelleşmesi ve beklenmeyen cilt tepkileri açısından risk oluşturabilir. Bu sebeple estetik teşebbüsler kesinlikle hastayı takip eden onkoloji uzmanı ile görüşülerek planlanmalıdır. Bilhassa beyaz küre yahut trombosit bedellerinin düşük olduğu devirlerde bu tıp süreçlerden kaçınılmalıdır” diyor.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
