Teşebbüs Özelliklerine Nazaran Dış Ticaret İstatistikleri, 2025

İhracatın %46,1’ini, ithalatın ise %59,4’ünü büyük ölçekli teşebbüsler gerçekleştirdi

Dış ticaret bilgileri ile iş kayıtları sisteminde yer alan teşebbüslerin ana faaliyet çeşidi ve çalışan sayısı bilgileri eşleştirilerek, dış ticaret yapan teşebbüslerin özellikleri elde edilmektedir. Kelam konusu bilgilere nazaran, 2025 yılında 166 bin 459 teşebbüs ihracat, 323 bin 769 teşebbüs ithalat yaptı. Yapılan eşleştirmede, ihracat yapan teşebbüslerin yaklaşık %100,0’ının, ithalat yapan teşebbüslerin ise %99,9’unun bilgilerine ulaşılmıştır. Bu teşebbüsler toplam ihracatın ve ithalatın yaklaşık %100,0’ını ve %99,9’unu gerçekleştirmiştir.

Toplam ihracatın %18,3’ünü yapan 1-9 kişi çalışanı olan mikro ölçekli teşebbüsler, ihracat yapan tüm girişimlerin %74,2’sini oluşturdu. İhracatta, 10-49 kişi çalışanı olan küçük ölçekli teşebbüslerin hissesi %17,3, 50-249 kişi çalışanı olan orta ölçekli teşebbüslerin hissesi %18,3, 250+ kişi çalışanı olan büyük ölçekli teşebbüslerin hissesi ise %46,1 oldu.

Girişimlerin ihracattaki hissesi, 2025 Girişimlerin ithalattaki hissesi, 2025

Toplam ithalatın %10,7’sini 1-9 kişi çalışanı olan mikro ölçekli teşebbüsler yaptı. İthalatta, 10-49 kişi çalışanı olan küçük ölçekli teşebbüslerin hissesi %11,9, 50-249 kişi çalışanı olan orta ölçekli teşebbüslerin hissesi %18,0 oldu. 250+ kişi çalışanı olan büyük ölçekli teşebbüslerin ithalattaki hissesi %59,4 olurken; bu teşebbüsler toplam ithalat yapan teşebbüslerin %1,1’ini oluşturdu.

İhracatın yarısından fazlasını sanayi bölümündeki teşebbüsler gerçekleştirdi

Girişimin ana faaliyetine nazaran ihracatın %57,6’sını, ithalatın ise %45,4’ünü sanayi bölümünde faaliyet gösteren teşebbüsler yaptı. Ana faaliyeti ticaret olan teşebbüslerin ihracattaki hissesi %37,7, ithalattaki hissesi ise %37,8 seviyesinde gerçekleşti.

Sanayi bölümünün ihracatında 250+ kişi çalışanı olan büyük ölçekli teşebbüsler %70,3 hisse ile öne çıktı. Ticaret bölümünün ihracatında ise %89,0 hisse ile 1-249 kişi çalışanı olan küçük ve orta ölçekli teşebbüslerin hâkimiyeti devam etti.

Sanayi kesimi ithalatında büyük ölçekli teşebbüsler %80,7 hisse ile öne çıktı. Ticaret bölümünde, büyük ölçekli teşebbüslerin hissesi %29,8, öbür kesiminde büyük ölçekli teşebbüslerin hissesi %68,6 hissesi oldu.

Girişimin ana faaliyeti ve çalışan sayısına nazaran dış ticaret hissesi, 2024, 2025

Sanayi dalındaki teşebbüsler ihracatının %49,2’sini Avrupa Birliği (AB 27) ülkelerine yaptı

Ana faaliyeti sanayi olan teşebbüsler, ihracatlarının %49,2’sini AB 27 ülkelerine, %14,3’ünü AB üyesi olmayan Avrupa ülkelerine ve %10,9’unu Yakın ve Orta Doğu ülkelerine yaptı. AB 27 ülkelerine yapılan ihracatın %66,3’ünü sanayi, %30,5’ini ticaret, %3,3’ünü ise başka bölümündeki teşebbüsler yaptı.

Ana faaliyeti sanayi olan teşebbüsler, ithalatlarının %35,3’ünü AB 27 ülkelerinden, %25,9’unu Diğer Asya ülkelerinden, %15,9’unu ise AB üyesi olmayan Avrupa ülkelerinden gerçekleştirdi. Ana faaliyeti ticaret olan teşebbüslerin en çok ithalat yaptığı ülke kümeleri sırasıyla %34,4 hisse ile AB 27 ülkeleri, %30,9 ile Diğer Asya ülkeleri ve %16,2 ile AB üyesi olmayan Avrupa ülkeleri oldu.

İmalat sanayi eserleri ihracatının %59,5’ini sanayi kesimindeki teşebbüsler yaptı

İmalat sanayi eserleri ihracatının %59,5’ini, ana faaliyeti sanayi olan teşebbüsler, %36,3’ünü ise ana faaliyeti ticaret olan teşebbüsler gerçekleştirdi. Ana faaliyeti sanayi olan teşebbüslerin yaptığı ihracatın ise %97,6’sını imalat sanayi eserleri, %1,0’ını madencilik ve taş ocakçılığı eserleri ve %0,8’ini tarım, ormancılık ve balıkçılık eserleri oluşturdu.

İmalat sanayi eserleri ithalatının %43,5’i ticaret, %43,1’i sanayi ve %13,3’ü öbür dallardaki teşebbüsler tarafından yapıldı. Ana faaliyeti sanayi olan teşebbüslerin ithalatının %77,7’sini imalat sanayi eserleri, %4,1’ini tarım, ormancılık ve balıkçılık eserleri , %3,2’sini ise madencilik, taş ocakçılığı eserleri oluşturdu.

İhracatın %51,0’ı birinci 500 teşebbüs tarafından gerçekleştirildi

İhracatın %51,0’ını, ithalatın ise %64,8’ini birinci 500 teşebbüs yaptı. En çok ihracat yapan birinci 5 teşebbüs toplam ihracatın %8,9’unu, en çok ithalat yapan birinci 5 teşebbüs ise ithalatın %13,8’ini gerçekleştirdi.

Sanayi bölümünde en fazla ihracat yapan birinci 5 teşebbüsün sanayi kesimindeki hissesi %14,8, ticaret dalında en fazla ihracat yapan birinci 5 teşebbüsün ticaret dalındaki hissesi ise %11,5 oldu. Sanayi kesiminde en fazla ithalat yapan birinci 5 teşebbüsünün sanayi kesimindeki hissesi %19,6, ticaret kesiminde en fazla ithalat yapan birinci 5 teşebbüsün ticaret bölümündeki hissesi ise %11,8 oldu.

Dış ticarette yoğunlaşma, 2025

Girişimlerin %84,6’sı tek ülkeden ithalat yaptı

Girişimlerin %39,0’ı tek ülkeye ihracat yaparken, %14,8’i iki ülkeye ihracat yaptı. Yirmi ve daha fazla ülkeye ihracat yapan teşebbüslerin oranı %3,2 iken, bu teşebbüslerin ihracattaki hissesi %57,4 oldu.

Girişimlerin %84,6’sı, tek ülkeden ithalat yaparken, %6,1’i, iki ülkeden ithalat yaptı. Yirmi ve daha fazla ülkeden ithalat yapan teşebbüslerin oranı %0,8 iken, bu teşebbüslerin ithalattaki hissesi %52,5 oldu.

Dış ticaret yapılan ülke sayısına nazaran teşebbüslerin hissesi, 2025