İstanbul Okan Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Kısmı’ndan Prof. Dr. Selçuk Mercan, Dr. Öğr. Üyesi Osman Anıl Savaş, Dr. Öğr. Üyesi Mehrdad Sheikhvatan ve Int. Dr. Amir Mahdi Akbari’nin müellifliğini yaptığı bilimsel çalışma, uluslararası Journal of Surgical Case Reports dergisinde yayımlandı.
Böbreküstü bezi kitlesi (adrenalektomi) ile safra kesesi hastalığının (kolesistektomi) eş vakitli olarak tıpkı anda görülmesi ender bir durum ve her iki tablonun laparoskopik cerrahiyle eş vakitli tedavisine ait literatürdeki uygulamalar da hudutlu. Lakin kombine cerrahi yaklaşım; anestezi maruziyetini, hastanede kalış mühletini ve güzelleşme periyodunun müddetini azaltması açısından yeni bir tıbbi pratik getiriyor. Ayrıca, ameliyat sonrası devir de hasta açısından bu duruma özel rastgele bir yan tesir görülmüyor.
Yapılan çalışmada, safra kesesi hastalığı ve böbreküstü bezi kitlesi bulunan bir hastada iki farklı laparoskopik ameliyatın tek seansta muvaffakiyetle gerçekleştirildiği bildirildi. Araştırmacılar, eş vakitli minimal invaziv cerrahinin uygun hastalarda inançlı ve tesirli bir yaklaşım olabileceğini vurguladı. Çalışma kapsamında bedellendirilen 57 yaşındaki erkek hastanın, karın sağ üst kısmında aralıklı ağrı ve karın bölgesindeki şişlik (abdominal distansiyon) üzere şikâyetleri için birinci olarak gerekli görüntülemeler yapıldı. Safra kesesinde uzun vadeli tekrarlayan iltihaplanma (kronik kolesistit) ile safra taşı (kolelitiazis) varlığı ortaya konarken, böbreküstü bezlerinde ise öteki bir sebeple çekilen görüntülemede tesadüfen saptanan, hormon salgılamayan ve 8 cm boyutuna ulaşmış bir kitle tespit edildi.
Ameliyat Sonrası Periyotta de Hastanın Konforu Yüksek
Hastaya, her iki tablo için sıkıntısız bir formda eş vakitli laparoskopik cerrahi uyulandı. Uzmanlar, hastanın patoloji sonucunun, safra kesesi taşlarına bağlı gelişen kronik kolesistit ve böbrek üstü bezinde yeterli huylu vasküler kitle (adrenal kavernöz hemanjiyom) varlığını doğruladığını, her iki durumun da çoklukla tesadüfen saptandığını ve tedavi sonrası takiplerde de rastgele bir yaşamsal tehlike oluşturmadığını söylediler.
Eş Vakitli Cerrahi Her Hasta İçin Uygun Olmayabilir
Literatürde farklı organlara yönelik kombine laparoskopik cerrahilerin kronik hastalığı olan seçilmiş hasta kümelerinde uygulandığını gösteren çalışmalar mevcut. Bu yaklaşım için belli bir yaş yahut cinsiyet kriteri bulunmamakla birlikte, hasta seçimi de büyük ehemmiyet taşıyor. Bu süreç, her hastanın kişisel olarak kıymetlendirilmesi ve multidisipliner bir yaklaşımla karar verilmesini gerektiriyor. Bilhassa hastanın genel sıhhat durumu, ek hastalıkları, cerrahi risk seviyesi, ameliyatın teknik zorluk derecesi ve operasyon müddetinin kabul edilebilir sonlar içinde olması üzere birçok faktör göz önünde bulundurulmalı. Uygun biçimde bedellendirilen hastalarda eş vakitli cerrahi, ikinci bir ameliyat ve ikinci bir anestezi ihtiyacını ortadan kaldırabiliyor.
“Gelecekte Daha Karmaşık Eş Vakitli Operasyonlara Şahit Olacağız”
Prof. Dr. Selçuk Mercan, yapılan eş vakitli cerrahinin ehemmiyetine değinerek, gelecek yıllardaki tedavi yaklaşımlarına dair de bir projeksiyon sundu: “Bu çalışma, az görülen iki farklı patolojinin tek seansta minimal invaziv sistemlerle inançlı biçimde tedavi edilebileceğini göstermesi açısından çok kıymetli. Cerrahinin geleceğinde hasta odaklı ve şahsileştirilmiş yaklaşımlar ön plana çıkacak. Teknolojik gelişmeler, robotik cerrahi ve gelişmiş görüntüleme sistemleri sayesinde gelecekte daha karmaşık eş vakitli operasyonların da inançla gerçekleştirildiğine şahit olabiliriz.” Dr. Öğr. Üyesi Osman Anıl Savaş ise cerrahi planlama ve multidisipliner değerlendirmenin değeri hakkında şunları söyledi; “Literatürde epeyce sonlu sayıda bildirilen bu kombinasyonun başarılı bir biçimde uygulanmış olması, cerrahi planlamanın ve multidisipliner değerlendirmenin ehemmiyetini ortaya koyuyor. Bu çalışma, uygun hasta seçildiğinde eş vakitli minimal invaziv cerrahinin hem hasta konforunu artırabileceğini hem de sıhhat kaynaklarının daha verimli kullanılmasına katkı sağlayabileceğini göstermektedir.”
Bilimsel Raporlamaya Katkısı Büyük
Nadir klinik senaryolarının bilimsel olarak raporlanmasının ehemmiyetine dikkat çeken Dr. Öğr. Üyesi Mehrdad Sheikhvatan, ameliyatla ilgili şunları söyledi; “Bu olay sırf başarılı bir cerrahi uygulamayı değil, tıpkı vakitte az klinik senaryoların bilimsel olarak raporlanmasının değerini de vurguluyor. Misal çalışmaların artmasıyla birlikte hangi hasta kümelerinin bu yaklaşımdan en fazla yarar göreceği daha net ortaya konabilecek ve gelecekte kılavuzlara taraf verebilecek bilgiler elde edilebilecektir.” İnt. Dr. Amir Mahdi Akbari, ise operasyon ekseninde yapay zekâ dayanaklı cerrahi planlama ve robotik teknolojilerin değerine değinerek şunları söyledi: “Bu çalışma, tıp öğrencileri ve genç araştırmacılar açısından da değerli bir örnek. Ender görülen olayların bilimsel yayınlara dönüştürülmesi, klinik pratiğin gelişimine katkı sağlarken tıpkı vakitte yeni araştırma alanlarının oluşmasına da yer hazırlıyor. Gelecekte yapay zekâ destekli cerrahi planlama ve robotik teknolojilerin gelişmesiyle eş vakitli cerrahi uygulamaların daha yaygın hale geleceğini düşünüyoruz.”
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
