Tiroit bezi içerisinde gelişen ve etraf dokudan farklı bir yapıda olan tiroit nodülleri dünya genelinde ve ülkemizde yaygın görülen bir sıhhat sorunu. Yetişkin nüfusun yüzde 30 ila 50’sinde saptanan tiroit nodülleri çoğunlukla uygun huylu oluyor ve önemli bir sorun oluşturmuyor. Lakin kimi nodüller büyüyerek nefes darlığı, yutma zahmeti ve ses kısıklığı üzere hayat kalitesini düşüren sıkıntılara neden olabiliyor, boyun bölgesinde bariz bir çıkıntı oluşturarak estetik dert yaratıyor. Geçmiş yıllarda hastada şikâyet oluşturan güzel huylu tiroit nodülleri için cerrahi tedavi ön planda yer alırken, günümüzde ise gelişen teknolojiyle birlikte ameliyatsız usuller ön plana çıkıyor. Acıbadem Kadıköy (Dr. Şinasi Can) Hastanesi Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Melih Kara, son yıllarda artık birçok düzgün huylu tiroit nodülünün ameliyatsız tekniklerle başarılı biçimde tedavi edilebildiğini belirterek, “Bu usuller ortasında dokunun lazer yahut kimyasal hususlar kullanılarak yok edilmesi prensibine dayanan ablasyon usulü ön plana çıkmaktadır. Bilhassa radyofrekans ablasyon, mikrodalga ablasyon ve lazer ablasyon üzere usuller, seçilmiş hastalarda hayli başarılı sonuçlar vermektedir. Bu yolların sağladıkları en kıymetli yarar ise birçok hastada tiroit hormonu üretiminin korunması sayesinde ömür uzunluğu hormon ilacı kullanma muhtaçlığını azaltabilmesi yahut büsbütün ortadan kaldırabilmesidir” diyor.
İyot eksikliğine dikkat!
Aynaya baktığımızda fark etmediğimiz, hatta yıllarca hiçbir şikâyete yol açmadan sessizce büyüyen tiroit nodülleri, günümüzde artık yalnızca ileri yaş kümelerinde değil, 20’li ve 30’lu yaşlardaki genç erişkinlerde de sıkça rastlanan bir sorun. Bu artışın değerli bir kısmı ultrason kullanımının yaygınlaşması olsa da kusurlu beslenme alışkanlıkları ve otoimmün hastalıklardaki artış üzere çeşitli faktörlerin tesirli olabileceği düşünülüyor. Tiroit nodüllerinin oluşumunda pek çok etken rol oynuyor. En yaygın nedenlerinden birinin iyot eksikliği olduğunu belirten Prof. Dr. Melih Kara, “ Bilhassa yıllarca süren iyot eksikliği tiroit bezinin büyümesine ve nodül oluşumuna yol açabilmektedir. Ayrıyeten genetik yatkınlık, ilerleyen yaş, kadın olmak, boyun bölgesine radyasyon maruziyeti, sigara kullanımı ve Hashimoto üzere otoimmün tiroit hastalıkları kıymetli risk etkenleri ortasında yer almaktadır” diye konuşuyor.
Kadınlarda yaklaşık 4 kat fazla görülüyor
Tiroit nodüllerinin bayanlarda daha sık görüldüğünü belirten Prof. Dr. Melih Kara, “Çalışmalarda, yaklaşık her 3 bayandan 1’inde, hatta kimi serilerde yaklaşık her 2 bayandan 1’inde, ultrason taramasında nodül saptandığı belirtilmektedir. Erkeklere nazaran bayanlarda yaklaşık 4 kat daha fazla görülmektedir. Bunun en önemli sebebi hormonal tesirlerdir. Bilhassa östrojenin tiroit dokusu üzerindeki uyarıcı tesiri ve otoimmün tiroit hastalıklarının bayanlarda daha sık olması nodül oluşumunu tetikleyebilmektedir. Tıpkı vakitte gebelikler de tiroit dokusunu etkileyebilmektedir” sözlerini kullanıyor.
Genellikle uzun yıllar hiçbir belirti vermiyor
Tiroit nodülleri çoğu vakit uzun yıllar hiçbir belirti vermedikleri için hastaların büyük bir kısmı nodülleri tesadüfen öğreniyor. Prof. Dr. Melih Kara, tiroit nodüllerinin belirti vermeye başladığında ise oluşan sıkıntıları şöyle sıralıyor:
- Boyunda şişlik yahut ele gelen kitle
- Yutkunurken takılma hissi
- Boğazda baskı yahut dolgunluk hissi
- Nefes darlığı (özellikle büyük nodüllerde)
- Ses kısıklığı
Aşırı hormon üreten birtakım nodüllerde; çarpıntı, kilo kaybı, terleme ve sonluluk üzere hipertiroidi belirtilerinin de ortaya çıkabildiğini söyleyen Prof. Dr. Melih Kara, “Hastaların çok az bir kısmında ise süratli büyüme, sertlik, lenf bezlerinde büyüme yahut kalıcı ses kısıklığı üzere kanser açısından dikkat gerektiren bulgular görülebilir” ikazında bulunuyor.
Hiçbir şikayetiniz olmasa bile 35 yaşından sonra…
Tiroit nodüllerinde başarılı bir tedavi süreci için erken teşhis ve yanlışsız risk tahlili kritik bir kıymette. Zira erken periyotta saptanan riskli nodüller tedavi edildiğinde epeyce başarılı sonuçlar elde ediliyor. Bilhassa ailede tiroit hastalığının olması, bayan olmak, iyot eksikliği bulunan bölgelerde yaşamak ve boyun bölgesine radyasyon hikayesinin daha dikkatli takip gerektirdiğine vurgu yapan Prof. Dr. Melih Kara, “Şikâyeti olmayan bireylerde bile bilhassa 35 yaş sonrası en az bir sefer tiroit muayenesi ve ultrason değerlendirmesi yararlı olabilmektedir. Sonrasında takip sıklığı; kişinin risk durumuna, nodül varlığına ve ultrason bulgularına nazaran belirlenmektedir. Uzunluğunda şişlik, yutma zahmeti, ses kısıklığı, süratli büyüyen kitle yahut ele gelen sertlik durumunda ise kesinlikle tabibe başvurulmalıdır” ikazında bulunuyor.
Ameliyat gereksinimi giderek azalıyor, çünkü…
Tiroit nodüllerinin tedavisinde temel gaye kanser riskini dışlamak, hastanın şikayetlerini gidermek ve tiroit işlevlerini korumak. Her yeterli huylu nodül direkt cerrahi müdahale gerektirmiyor. Küçük ve risksiz nodüllerde yalnızca takip kâfi olurken, kimi tablolarda ise ilaç tedavileri ve cerrahi müdahale gündeme gelebiliyor. Gelişen teknolojiyle birlikte artık birçok uygun huylu tiroit nodülünün ameliyatsız metotlarla tedavi edilebildiğine dikkat çeken Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Melih Kara, bu seçeneklerde son yıllarda “ablasyon” metodunun öne çıktığını belirterek, “Tiroit ablasyonu bilhassa uygun huylu olduğu biyopsiyle kanıtlanmış fakat büyümeye devam ederek baskı ya da kozmetik sorun oluşturan nodüllerde tercih edilmektedir. Ayrıyeten, cerrahi için riskli yahut ameliyat istemeyen hastalarda da değerli bir alternatiftir” diyor. Makus huylu nodüllerde ise temel tedavinin hâlâ birden fazla hastada cerrahi yol olduğunu anlatan Prof. Dr. Melih Kara, “Ancak küçük, düşük riskli kimi papiller tiroit kanserlerinde ya da ameliyat olamayacak hastalarda ablasyon teknikleri alternatif yahut tamamlayıcı tedavi olarak kullanılabilmektedir” bilgisini veriyor.
Hormon ilacı kullanma gereksinimini azaltabiliyor
İyi huylu tiroit nodüllerinde ablasyon metodunun en değerli avantajlarından biri sağlam tiroit dokusunun büyük ölçüde korunması. Klasik cerrahi operasyonlarda bazen tiroit bezinin bir kısmı yahut tamamı alınabilirken, ablasyon prosedüründe yalnızca maksat nodül tedavi ediliyor. Bu sayede birçok hastada tiroit hormonu üretiminin korunduğuna dikkat çeken Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Melih Kara, “Böylece ömür uzunluğu hormon ilacı kullanma gereksinimi azalabilmekte yahut büsbütün ortadan kalkabilmektedir. Boyunda hiçbir kesi izinin olmaması, genel anestezi gerektirmemesi ve düzgünleşme müddetinin kısa olması da tekniğin kıymetli yararlarını oluşturmaktadır” diye konuşuyor.
Günlük yaşama kısa müddette dönüş
Ablasyon tedavisinin ultrason eşliğinde ve lokal anestezi altında gerçekleştirildiğini anlatan Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Melih Kara, “Çoğu vakit hastanede yatış gerektirmeyen bu prosedür ortalama 20-45 dakika içinde tamamlanmaktadır. İnce bir iğne elektrot yardımıyla denetimli ısı gücü verilerek nodülün küçültülmesi sağlanmaktadır. Hastalar çoklukla aynı gün meskenine dönebilmekte ve kısa müddette günlük hayatlarına devam edebilmektedir” diyor.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
