Tiroit bezi hücrelerinin denetimsiz biçimde çoğalmasıyla oluşan tiroit kanserinin toplumda görülme sıklığı giderek artıyor. O denli ki son datalar 40 yılda görülme oranının 3 kat arttığını ortaya koyuyor. Bu artışın sebepleri arasında sıhhatsiz beslenme, kanser yapan maddelere daha fazla maruz kalma ve obezite üzere etkenler yer alsa da günümüzde kuşkulu nodüllere erken teşhis konulabilmesi de büyük rol oynuyor. Acıbadem Altunizade Hastanesi Genel Cerrahi Uzmanı Doç. Dr. Mehmet Köstek, çağdaş teknolojiler sayesinde tiroit kanserinin günümüzde erken devirde tespit edilebildiğine ve önemli sonuçlara yol açmadan tedavi edilebildiğine dikkat çekerek, “Erken teşhis için bilhassa ailesinde tiroit kanseri öyküsü bulunan ve radyasyon tedavisi almış bireylerin, rastgele bir yakınmaları olmasa bile tarama emeliyle tiroit bezlerinin ultrasonografi ile kıymetlendirilmesi yaşamsal ehemmiyet taşımaktadır” diyor. Ayrıca tiroit nodülü bulunan bireylerin nizamlı takiplerini aksatmamaları gerektiğini belirten Genel Cerrahi Uzmanı Doç. Dr. Mehmet Köstek, “Eğer nodüller yakın vakitte ultrasonografi ile değerlendirilmediyse hastalarımıza en kısa vakitte tetkiklerini planlamalarını önermekteyiz” diyor.
Boyundaki her şişlik kanser manasına gelmiyor, ancak…
Boynun ön kısmında, nefes borusunun çabucak üzerinde yer alan kelebek halindeki tiroit bezi; metabolizmanın düzenlenmesinden kalp suratının ayarlanmasına ve beden ısısının denetimine kadar çok sayıda yaşamsal fonksiyonda rol oynayan hormonları üretiyor. Bu dokuda yer alan hücrelerin denetimsiz biçimde çoğalması sonucunda tiroit kanseri gelişiyor. Aslında tiroit nodülleri toplumda epeyce yaygın görülüyor ve bunların sırf küçük bir kısmı kanser taşıyor. Birçok alt tipi bulunan tiroit kanserinde en sık görülen ve daha yavaş seyreden papiller tip öne çıkıyor. Bunun dışında daha süratli seyreden anaplastik tip daha ölümcül sonuçlara yol açabilse de papiller tip tiroit kanserine kıyasla çok daha ender görülüyor. Tiroit bezindeki hormon üretmeyen hücrelerden kaynaklanan bir öbür alt tipi de medüller tiroit kanseri olarak isimlendiriliyor.
İyot eksikliğinden obeziteye…
Tiroit kanseri erkeklere kıyasla bayanlarda 4 kat daha fazla görülüyor. Bayanlarda sebep daha sık rastlandığına dair net bir bilgi bulunmamakla birlikte birtakım hormonların ve otoimmün hastalıkların tesiri olduğu düşünülüyor. Tiroit kanserinin tek bir nedeni olmamakla bir arada, bilhassa iyot eksikliği kıymetli bir etken olduğu için karalahana üzere iyot eksikliğine yol açabilecek zerzevatları fazla tüketmekten kaçınmak gerekiyor. Ayrıyeten sıhhatsiz beslenme, obezite ve tütün eserlerinin kullanılması da tiroit kanseri riskini artırıyor. Doç. Dr. Mehmet Köstek, çocukluk çağında radyasyon tedavisi gören yahut ailesinde tiroit kanseri ya da guatr hikayesi bulunan şahısların de daha fazla risk altında olduğunu belirtiyor.
Erken periyotta belirti vermeyebiliyor
Tiroit bezinin uzunluğunda, kasların çabucak altında yer alması sebebiyle kitle büyümeden dışarıdan fark edilmeyebiliyor yahut etraf dokulara yayılmadan bariz bir bulgu vermeyebiliyor. Bu sebeple hastalık, çoklukla öteki nedenlerle yapılan incelemelerde yahut check-up için başvuran hastalarda tesadüfen teşhis ediliyor. Kanser ilerledikçe hastalar uzunluğunda şişlik, seste çatallanma yahut kısıklık üzere ses şikayetleri, nefes darlığı, yutkunma zahmeti ve uzunluğunda baskı hissi üzere sıkıntılarla tabibe başvurabiliyor. Doç. Dr. Mehmet Köstek, lakin bu belirtiler ortaya çıktıktan sonra tedavi sürecinin zorlaştığını söz ederek, “Dolayısıyla ileri etaba gelmeden evvel kuşkulu nodüllerin erken devirde saptanması ve tedavi edilmesi büyük ehemmiyet taşımaktadır” diye konuşuyor.
Tanıda biyopsi kritik rol oynuyor
Tiroit nodülünün berbat huylu olup olmadığının belirlenmesinde biyopsi süreci kritik bir rol oynuyor. Doktorunuz, tiroit ultrasonunda kuşkulu tiroit nodülleri tespit ederse, belli risk bulgularını taşımanız halinde biyopsi planlıyor. Biyopsi sonucunda kanserle uyumlu teşhis konulursa berbat huylu dokunun bedene yayılmadan evvel çıkarılması için cerrahi tedavinin planlanması basamağına geçiliyor.
Ömür uzunluğu ilaç kullanmaya gerek kalmayabiliyor
Tüm kanser cinslerinde olduğu üzere tiroit kanserinde de erken teşhis ve tedavinin yaşamsal kıymet taşıdığını anlatan Doç. Dr. Mehmet Köstek, sözlerine şöyle devam ediyor: “Erken teşhis konulan tiroit kanserinde sırf tiroit bezinin bir tarafının alınması kâfi olabilmekte ve bu sayede hastaların ömür uzunluğu hormon ilacı kullanma muhtaçlığı ortadan kalkabilmektedir. Ameliyat sonrasında ‘atom tedavisi’ olarak bilinen radyoaktif iyot tedavisine duyulan ihtiyaç de değerli ölçüde azalmaktadır. İleri evrede ise tiroit bezinin alınmasıyla birlikte lenf bezlerinin de çıkarılması gerekebilmektedir. Bu ameliyatlar çok daha uzun süren ve komplikasyon riski daha yüksek olan ameliyatlardır. Ayrıyeten ileri evre tiroit kanserinde ömür uzunluğu tiroit ilacı kullanmaya gereksinim duyulmaktadır.”
Cerrahi sistemde muvaffakiyet oranı epeyce yüksek
Erken teşhis konulan tiroit kanserinde cerrahi sistem tedavinin birinci ve değerli basamağını oluşturuyor. Günümüzde tiroit kanseri cerrahisinden son derece başarılı sonuçlar elde ediliyor ve hastaların hayat mühletleri etkilenmeden hayatlarına devam etmeleri sağlanabiliyor. Genel Cerrahi Uzmanı Doç. Dr. Mehmet Köstek, ameliyatın boynun ön kısmında yaklaşık dört santimetrelik bir kesiden gerçekleştirildiğini anlatarak, “Hastalarımız sonraki gün taburcu edilmekte ve 3-4 gün içerisinde olağan hayatlarına dönebilmektedir. Tecrübeli cerrahlar tarafından, uygun cerrahi teknikle gerçekleştirilen operasyon sonrası komplikasyon riski ise çok düşüktür” bilgisini veriyor.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
