Karbonhidratı kesenler, gluteni bırakanlar, şekeri büsbütün hayatından çıkaranlar… Her yıl yeni bir beslenme akımı ortaya çıkıyor ve kısa müddette büyük ilgi gören bu trendler, birden fazla vakit birebir süratle gündemden düşüyor. Meğer bilimsel datalar, sağlıklı beslenmenin tek bir besini maksat almakla değil; istikrarlı ve sürdürülebilir bir modelle mümkün olduğunu gösteriyor. Üstelik bu istikrar sadece kilo denetimi için değil, kanser başta olmak üzere birçok kronik hastalığın riskini azaltmada da kritik rol oynuyor.
Memorial Göztepe Hastanesi Kanser Merkezi Lideri Prof. Dr. Mustafa Özdoğan, 1-7 Nisan Ulusal Kanser Haftası kapsamında sağlıklı beslenme alışkanlıklarının kanser riskine tesirleri ve Akdeniz diyetinin bu süreçteki rolü hakkında bilgi verdi.
Akdeniz diyeti kollayıcı tesir gösteriyor
Araştırmalar zerzevat, meyve, zeytinyağı, tam tahıl ve balık yüklü beslenmenin, bilhassa kolorektal kanser başta olmak üzere birçok kanser çeşidinde risk azalmasıyla bağlantılı olduğunu ortaya koymaktadır. Bu tesirin temelinde; antioksidanlardan varlıklı beslenme, düşük inflamasyon ve bağırsak sıhhatinin korunması yer almaktadır. Yıllardır dünyanın en sağlıklı beslenme modeli olarak kabul edilen Akdeniz diyeti, sırf kalp sıhhatini değil, kanser riskini de direkt etkileyen bir özelliğe sahiptir. Akdeniz diyeti modeli, güçlü bilimsel delillerle da tesirini göstermektedir.
Fakir sofrasından çağdaş tıbbın rehberine
Akdeniz diyeti, bir moda akımı değil; tarihi bir gerçekliğin eseridir. 2. Dünya Savaşı sonrası yoksulluk devrinde şekillenen bu beslenme biçimi, 1950’lerde Amerikalı bilim insanı Ancel Keys tarafından yapılan çalışmalarla bilim dünyasının dikkatini çekmiştir. “Yedi Ülke Çalışması”, beslenme ile kronik hastalıklar ortasındaki bağlantıyı ortaya koymuştur ve bugün hala referans alınan en kıymetli araştırmalardan biridir.
Kanserden korunmada asıl problem “bütüncül beslenme”
Kanser gelişiminde tek bir besin hatalı değildir. Risk; uzun vadeli beslenme alışkanlıkları, hayat usulü ve metabolik istikrarla bağlantılıdır. Akdeniz diyeti işlenmiş besinleri sonlar, liften güçlü beslenmeyi dayanaklar, sağlıklı yağları ön plana çıkarır ve anti-inflamatuvar tesir gösterir. Bu bütüncül yaklaşım, hücresel hasarı azaltarak kanser gelişimini önleyici bir ortam oluşturur.
Tek hatalı gluten olarak görülmemeli
Son yıllarda gluten, kanser dahil birçok hastalığın nedeni üzere gösterilmektedir. Meğer bilimsel bilgiler bu yaklaşımı desteklememektedir. Toplumun sırf küçük bir kısmında görülen çölyak hastalığı dışında, glutenin genel popülasyon için direkt bir kanser riski oluşturduğuna dair güçlü bir ispat bulunmamaktadır. Asıl sorun birden fazla vakit gluten değil; işlenmiş, rafine ve düşük lifli besinlerin fazla tüketimidir.
Glutensiz eserler birçok vakit daha az lif içerir ve besin kıymeti açısından zayıf olabilir. Halbuki tam tahıllar; bağırsak sıhhatini destekleyen ve bilhassa kolorektal kanser riskini azaltan değerli bileşenlerdir. Bu nedenle beslenmede maksat, muhakkak bir bileşeni büsbütün çıkarmak değil; sağlıklı dengeyi kurmaktır.
Beslenme planınızda zerzevat, tam tahıl ve zeytinyağı var mı?
Akdeniz diyeti yasaklar üzerine değil, istikrar üzerine heyetidir. Rafine yerine doğal olanı, aşırılık yerine ölçülülüğü savunur. Kanserden korunmada da en kritik nokta, kısa periyodik radikal değişiklikler değil, sürdürülebilir sağlıklı alışkanlıklardır. Kanserden korunma, tek bir besini hayatımızdan çıkarmakla değil; gerçek beslenme modelini istikrarlı halde sürdürmekle mümkündür. Bu nedenle sofraya bakarken sadece “neyi çıkardığımıza” değil, “neyi eklediğimize” odaklanmak gerekir. Zerzevat var mı? Tam tahıl var mı? Zeytinyağı var mı? Bu denetimleri yapmamız gerekir. Sıhhat birçok vakit radikal değişimlerde değil, gerçek dengeyi sürdürebilmekte gizlidir.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
