Avrupa Birliği’nin Sonda Karbon Düzenleme Düzeneği (CBAM) kapsamında açıkladığı varsayılan emisyon pahaları, Türkiye’nin düşük karbonlu üretim yapısını gereğince yansıtmıyor.
Türk demir çelik bölümü, mevcut yaklaşımın rekabet gücünü zedelediğine dikkat çekerek, varsayılan kıymetlerin ülkelerin üretim tekniklerini temel alacak formda yine kıymetlendirilmesi davetinde bulundu.
Ege Demir ve Demirdışı Metaller İhracatçıları Birliği Lideri Yalçın Ertan, Avrupa Birliği tarafından hayata geçirilen CBAM’in, global ticaretin karbon temelli yine formlandığı yeni periyodun en kıymetli siyaset araçlarından biri olarak öne çıktığını vurguladı.
“Özellikle ihracat odaklı yapısıyla Avrupa pazarına güçlü entegrasyona sahip olan çelik dalımız açısından CBAM, sadece çevresel bir düzenleme değil, birebir vakitte rekabet şartlarını direkt etkileyen stratejik bir öge haline gelmiştir. CBAM’in temel gayesi, karbon kaçağını önlemek ve üretimin daha düşük çevresel standartlara sahip ülkelere kaymasını engelleyerek global ölçekte daha sürdürülebilir bir üretim yapısını teşvik etmek olarak özetlenebilir. Bu yönüyle mekanizma, Avrupa Birliği pazarına ihracat yapan üreticiler ile bu eserleri ithal eden firmaları direkt etkileyen bir çerçeve sunuyor. Bu nedenle, uygulamada kullanılan tekniklerin ve hesaplama yaklaşımlarının, farklı ülkelerin üretim yapısını gerçek biçimde yansıtması kritik ehemmiyet taşıdığını söyleyebiliriz.”
Hesaplama üreticilerden alınan ve CBAM metodolojisine uygun halde doğrulanmış gerçek datalar üzerinden yapılmalı
Başkan Ertan, Türkiye çelik kesiminin üretim yapısı prestijiyle dünyada farklı bir pozisyonda yer aldığının altını çizerek kelamlarına şöyle devam etti:
“Sektörümüzde üretimin yaklaşık %70’i elektrik ark ocağı (EAF) yoluyla, yani büyük ölçüde hurda bazlı olarak gerçekleştiriliyor. Bu durum, Türkiye’yi daha düşük karbon yoğunluklu üretim yapan ülkeler ortasında öne çıkaran kıymetli bir avantajdır. Lakin bu avantajın CBAM kapsamında nasıl yansıtıldığı başka bir bahis zira eserin içerdiği karbon emisyonu, direkt mali yükümlülüğü etkilemekte. Bu nedenle emisyonların nasıl hesaplandığı ve pahaların doğrulanması kritik hale gelmektedir. Bu bilgilerin tam ve uygun biçimde temin edilemediği ya da akredite kuruluşlarca doğrulanmadığı durumda ise varsayılan emisyon pahaları (default values) devreye giriyor. Hasebiyle bu kıymetlerin nasıl belirlendiği, ne kadar temsil gücüne sahip olduğu ve gerçek üretim yapısını ne ölçüde yansıttığı, ihracatçılar açısından son derece belirleyici bir rol oynuyor.”
Akredite kuruluşların açıklanması ihracatçının önündeki belirsizliğin aşılması ve ihracatın devamlılığı için çok değerli ve ivedi
“Bilindiği üzere temel olan, emisyon hesaplamasının üretici tesislerden alınan ve CBAM metodolojisine uygun biçimde doğrulanmış gerçek bilgiler üzerinden yapılması ve akredite kuruluşlarca doğrulanmasıdır. AB tarafından akreditasyon düzenek kapsamında zarurî olarak belirtilse de hangi kuruluşların akredite edilerek doğrulama yetkisi alacağı hala belirlenmemiştir. Doğrulayıcı kuruluşların yetkilendirilmesi ve milletlerarası seviyede kabul görmesine ait bu belirsizlik, firmalarımızın doğrulama hizmetlerine vaktinde erişimini zorlaştırabilecek; uygulamada ek maliyetler ve operasyonel aksaklıklar doğurabilecektir.”
Üretim gerçeklikleriyle örtüşmeyen bu yaklaşımın kabul edilmesi mümkün değil
Yalçın Ertan, “Diğer taraftan; Türkiye’nin EAF yüklü üretim yapısına karşın, varsayılan emisyon bedellerinin bu yapıyı gereğince yansıtmadığı ve daha yüksek emisyonlu üretim yollarının temel alındığı bir yaklaşımın benimsendiğini ve Türkiye’nin fiili emisyon performansının üzerinde bir karbon yoğunluğu ile temsil edildiğini görüyoruz. Bilhassa kimi eser kümeleri için Türkiye ismine belirlenen bedellerin Çin üzere üretiminin %90’ı yüksek emisyonlu BOF tekniğiyle gerçekleşen bölgelerin bile üzerinde olması mevcut yaklaşımın üretim gerçeklikleriyle açıkça çeliştiğini göstermekte. Üretim gerçeklikleriyle örtüşmeyen ve kesimimiz açısından önemli bir rekabet dezavantajı yaratan bu yaklaşımın kabul edilmesi bizim açımızdan mümkün değildir.” dedi.
İhracat artışı için Bakanlıklarımızın dayanağını bekliyoruz
Başkan Ertan, “Mevcut yaklaşımın üretim gerçekliklerini tam olarak yansıtmadığı tarafında değerlendirmeler yapıldığını görüyoruz. Türkiye’nin EAF yüklü üretim yapısının dikkate alınması ve varsayılan kıymetlerin buna nazaran kıymetlendirilmesi, ihracatçılarımızın fiyat rekabetinden olumsuz etkilenmemesi açısından büyük ehemmiyet taşıyor. Ayrıyeten doğrulayıcı kuruluşların yetkilendirilmesi ve memleketler arası seviyede kabul görmesine ait bu belirsizlik, firmalarımızın doğrulama hizmetlerine vaktinde erişimini zorlaştırabilecek; uygulamada ek maliyetler ve operasyonel aksaklıklar doğurabilecektir. Bu sebeple bu süreçte, ilgili kurum ve kuruluşlarımızın ortak bir yaklaşım ortaya koyması ve gerekli teşebbüslerin hem memleketler arası platformlarda hem de kamuoyu nezdinde daha güçlü biçimde gündeme getirilmesi ismine Bakanlıklarımızdan takviye bekliyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
