İstanbul Okan Üniversitesi Spor Yöneticiliği Kısmı tarafından 4 Mayıs 2026 tarihinde düzenlenen “Futbol Zirvesi”, futbolun ekonomik, yönetimsel ve toplumsal boyutlarını kapsamlı biçimde ele aldı. Altı farklı oturumda gerçekleştirilen tepede; kulüpler, futbol iktisadı, futbolda şiddet, teknik yöneticilik, medya ve hakemlik başlıkları tartışıldı. Toplam 17 konuk konuşmacı ve 6 moderatörün yer aldığı aktiflik, bölümün önde gelen isimlerini öğrencilerle buluşturdu.
Kulüpler oturumunda “kurumsallaşma vurgusu”
“Kulüpler” başlıklı oturumda Erzurumspor Başkanı Ahmet Dal, Kasımpaşa CEO’su Ceyhun Çıkarı ve Göztepe CEO’su Kerem Ertan kelam aldı. Konuşmacılar, Türk futbolunun sürdürülebilirliği için kurumsallaşmanın kritik ehemmiyette olduğuna dikkat çektiler.
Erzurumspor Başkanı Ahmet Dal, kulüp idaresinde mali dengeyi müdafaanın ehemmiyetine değinerek, transfer siyasetlerinde kısa vadeli tahliller yerine grup içi dengeyi gözeten bir yaklaşım benimsediklerini söz etti. Kol, döviz kurlarındaki dalgalanmaların bilhassa yabancı oyuncu maliyetlerini artırdığını, bu süreçte yerli oyuncuların mağduriyetini gidermek için maaş düzenlemeleri yaptıklarını ve bunun kadro bağlılığını güçlendirdiğini belirtti. Ayrıyeten Türkiye’de kulüplerin gelir yapısının hudutlu olduğuna dikkat çekerek, sponsorluk ve ticari gelirlerin çeşitlendirilmesi gerektiğini vurguladı. “Türkiye’deki futbol kulüplerin tek ekonomik geliri, yayın geliri. Büyük grupların store, loca ve bilet gelirleri var. Lakin sürdürülebilir olmuyor. Sponsorluklar çeşitlendirilmeli” diye konuştu. Kasımpaşa CEO’su Ceyhun Çıkarı spor kulüplerimizde kurumsallaşmanın yanlış anlaşıldığını ve gerçek bir halde tanımlanması gerektiğini aktardı. Kurumsallaşmanın birinci adımlarının tanımlamaları hakikat yapmak ve tertip şemasını yanlışsız çizmek olduğunu vurguladı. Göztepe CEO’su Kerem Ertan ise kurumsallık kadar profesyonelliğin de ehemmiyetine değindi ve profesyonelleşmeye inanmanın koşul olduğunu lisana getirdi. Ayrıyeten teknik ve idari misyonların birbirinden net bir halde ayrışması gerektiğinin üstünde durdu.
“Futbol İktisadı ve Pazarlaması” oturumunda futbol ekonomisti Tuğrul Akşar, Türk futbolunun ekonomik yapısına ait çarpıcı datalar paylaştı. Dünya spor iktisadının yaklaşık 3,2 trilyon dolar büyüklüğe ulaştığını belirten Akşar, Avrupa futbol iktisadının 39,3 milyar euro, Türkiye’nin ise yaklaşık 1 milyar euro düzeyinde olduğunu tabir etti.
Akşar, Süper Lig kulüplerinin toplam borcunun yaklaşık 90 milyar TL’ye ulaştığını ve bu durumun gelirlerin çok üzerinde bir yük yarattığını belirterek, “Gelirimizin yaklaşık iki katı borç kelam konusu. Bu yapısal sorun çözülmedikçe borçlanma artarak devam eder” dedi. Ayrıyeten son 10 yılda dört büyük kulübün sermaye artırımı yoluyla yaklaşık 1,7 milyar dolar kaynak sağladığını fakat buna karşın borçların azalmadığını tabir etti. Akşar, “Galatasaray 400 milyon Euro gelir yaratmış. Bugünkü kurlarla 20 milyara karşılık geliyor. Aslında Türk futbolunun geliri 40 milyar TL. Gelirin %50’sinin tek bir kulüp üretiyorsa rekabetten bahsedilebilir mi? Rekabet haksız ve istikrarsız bir rekabete dönüşmüştür. İstikrarlı rekabeti sağlamak ve kaynak optimasyonu gerçekleştirmek önemli” diye konuştu.
Türkiye Futbol Federasyonu Pazarlama Yöneticisi Dr. Sema Tuğçe Dikici ise rekabet kalitesi ile ötekileştirme ortasındaki farkın yanlışsız anlaşılması gerektiğini tabir etti. Avrupa kulüplerinin gelir çeşitliliği sayesinde güçlü bir ekonomik yapı kurduğunu belirten Dikici, Türk futbolunun bu alanda rekabet etmekte zorlandığını lisana getirdi.
Dikici ayrıyeten, futbol iktisadında sırf sportif muvaffakiyetin değil, marka bedelinin de belirleyici olduğunu vurgulayarak, uzun müddettir sportif muvaffakiyet elde edemeyen kulüplerin dahi küresel ölçekte yüksek ticari gelirler elde edebildiğine dikkat çekti: “Manchester United, uzun yıllardır Premier Lig şampiyonu olamasa ve Avrupa kupalarında değerli muvaffakiyetler elde edemese de bugün dünyanın en çok forma satan üç kulübünden biri. Tottenham Hotspur Premier Lig şampiyonluğu görmedi lakin dünyanın en kıymetli marka listesinde birinci 10’da. En çok kazanan 10 kulüp ortasında.”
Indiana Üniversitesi profesörleri Stephen A. Wolter ve Lynn Jameson “Futbolda Şiddet-Anlamak ve Yönetmek” oturumunda sporda şiddetten herkesin sorumlu olduğu tespitinde bulundu. “Şiddetin önlenmesinde başlanması gereken birinci yer konuttur; zira oyuncuların davranışları büyük ölçüde içinde yetiştikleri aile ortamından etkilenir ve ebeveynler ile öteki yetişkin rol modeller spor sistemindeki en büyük meselelerden birini oluşturur; bu nedenle yalnızca antrenörler ve hakemler değil, taraftarlar da eğitimden geçmeli ve stadyuma giriş, bireylerin uygun davranış gösterebileceğini garanti altına alan bir süreç haline getirilmelidir.”
Emre Belözoğlu: “Kaybetmeye çok tahammül eden biri değildim fakat törpülendim”
Teknik Yöneticiler oturumunda konuşan Emre Belözoğlu futbolculuğu ve teknik yöneticiliği kıyaslarken “Teknik adamlık, kendinizi yönetmek ve tıpkı vakitte bir ekibi yönetmektir. Bizim üzere yüksek düzeyde oynamış oyuncular için çok beklenmedik senaryolar karşınıza çıkabiliyor. Mesleğimde 700-750 maç oynadım; bunun 450-500 adedini kazanmışımdır. Futbolculuktan teknik adamlığa geçiş sürecinde ne yazık ki kaldıramadığım ve zorlandığım çok süreç oldu. Kaybetmeye çok tahammül eden biri değildim. Hayat ve etraftaki kültür bana bunu törpülemem gerektiğini öğretti.
Futbolculuk çok daha kolaydı. Teknik yöneticilik çok sıkıntı bir meslek. Lakin bugün ‘Teknik yöneticiliği mü, futbolculuğu mu tercih edersiniz?’ diye sorsanız, mutlaka teknik yöneticiliği tercih ederim. Zira bundan daha fazla zevk alıyorum. Bu çetin ve güç bir yol. Başarılı olmak istediğim bir meslek. Ancak kabul etmem gerekiyor ki önümüzde çok yol var” diye konuştu.
Abdullah Avcı: “Başarının Yolu Önemli Bir Tertipten Geçiyor”
Abdullah Avcı Başakşehir’de yaptıklarına ait “Bugün oyunun ve kulüplerin geldiği noktada tertip yalnızca sahanın içiyle hudutlu değil. Kulübün içinde de önemli bir tertip gerekiyor. Sıhhat, performans, tahlil, kaleci departmanı ve oyuncu izleme üzere pek çok departman var. Biz bunları önemli bir biçimde organize ettik. Başkan ve yönetim kurulu da bu hususta son derece dayanak oldular.
Böyle yerlerde bu yapıları geliştirmek biraz daha süratli olabiliyor. Zira Başakşehir bir şirket grubuydu ve çok büyük kitlelerin baskısı altında olmayan bir yerdi. Bu nedenle hem oyunu hem kulübü geliştirmek daha kolay olabiliyordu. Büyük topluluklarda ise daha pragmatik davranıp sonuç almak zorundasınız; daima yarışınız gerekiyor. Başakşehir’e ikinci gelişim 2014’teydi. Bugün baktığınızda 12 yılın 11 yılında Avrupa kupalarına katılan, şampiyonluk yaşayan, istikrarlı bir formda Avrupa’da yer alan ve hatta Emre Hoca devrinde de çeyrek finale gerçek giden bir süreç yaşayan örnek bir kulüp var. Uygun profesyonellerle, âlâ takım çalışmasıyla, aktüel oyunu takip eden ve geliştiren güzel oyuncularla bu yapı daha uygun hale gelebiliyor. Biz de inandığımız süreci en düzgün biçimde uygulamaya çalıştık. Muvaffakiyet da esasen tabiatıyla ortaya çıktı” dedi.
Zirvenin son oturumu olan “Hakemler Oturumu”nda Gürcistan MHK Başkanı Cüneyt Çakır, Eski MHK Lideri ve İstanbul Okan Üniversitesi Spor Yöneticiliği Kısım Lideri Prof. Dr. Lale Orta ve Eski MHK Başkanı Mustafa Çulcu bir ortaya geldi.
Cüneyt Çakır: “Kendi Özerkliğinizi Kendiniz Yaratabilirsiniz”
Cüneyt Çakır, özerklik konusundaki görüşlerini şu sözlerle ifade etti: “Muhakkak üzerinizde bir idare olacak zira bir departmansınız. Oraya karşı sorumlusunuz ancak sizin vazife yapma şuurunuz ve süreciniz büsbütün size bağlı; kendi özerkliğinizi yaratabilirsiniz. Çalışırken nasıl bir idare sergileyeceğiniz size kalmış. O departmanın başısınız. Alacağınız kararlar sizin kararlarınız olacak. Aslında değerli olan o; birisi FIFA listesi hazırlayacaksa siz hazırlarsınız. FIFA onaylar. Atama yapacaksanız şura tarafından hazırlanır ve yapılır. Bu büsbütün idarenin elinde olan bir şey. Zati bu türlü bir ortam kelam konusu değilse çalışılmaz. Yani bu kadar kolay. Sonuçta kimse zorla sen çalışacaksın burada demiyor. Bu büsbütün sizin vizyonunuzla alakalı. Dediğim üzere bu türlü bir şeyle karşılaşırsam çalışmam.
Çakır, Gürcistan Futbol Federasyonu’nda üstlendiği vazifeye de değindi. Fedrasyon Başkanı eski futbolcu, Schalke’de oynadı uzun yıllar Levan Kobiashvili; kesinlikle futbolu yakından tanıyanlar bilir. Nitekim çok iyi futbolcuydu. Yönetim Kurulu büsbütün eski futbolculardan oluşuyor. İnanılmaz bir vizyonları vardı. O vakit bana Avrupa Şampiyonası’na gideceklerini söylediler. Geleceğe yönelik planlarından bahsettiler, bu planın içinde yer almak ister misin dediler. Gürcistan hakem sayısı o vakit 100’ün altında. Bütün kategoriler dahil. Ancak gelişime açık, öğrenmeye açık. Bu nedenle teklifi kabul ettim.
Şu anda hakem sayımız 1000’e gerçek yaklaşıyor. 3 seneyi bitirdik. Bana bir kişi bile şu ana kadar “Ya nasıl bu hafta çok değerli maç var” falan diye sormadı. Yaptığımız bütün işler disiplin dahilinde, doğal ki de her şeyin bilgisi veriliyor. Kontrol olmadan muvaffakiyet gelmez zati. Bu kesinlikle olmalı; hani öz kontrol kesinlikle var içimizde. Biz orada bir sistem kurduk. Uzun ve sistemli bir grup çalışmasıyla Gürcistan hakemliği şu anda Şampiyonlar Ligi’nde misyon alan, iki tane hakemi birinci kategoride yer alan, Avrupa Ligi’nin en değerli haftasında iki hakemiyle vazife yapan bir pozisyona ulaştı. Hakemlik mesleğimden sonra maksadım FIFA’da ve UEFA’da vazife yapmak ve bir birincisi gerçekleştirerek yurt dışında yönetici olarak bir ülkemi temsil etmekti. Çok şükür bunu yapıyorum.
Moderatör Müslüm Gülhan’ın “Dünya Kupası’nda neden Türk hakem yok?” sorusuna Prof. Dr. Lale Orta’nın karşılığı şu halde oldu: “Bir defa kendi ülkesinin güvenmesi lazım hakemine. Siz ülkenizdeki derbilere hakeminizi vermezseniz, milletlerarası turnuvalarda da zati göremezsiniz. Bizim Merkez Hakem Heyetimiz periyodunda Halil Umut Meler, 20 yaş altı dünya şampiyonasında finallerde misyon aldı. Yani bu şu demekti: Aslında tıpkı performansı devam ettirebileceği bir ortam sağlansaydı Merkez Hakem Konseyleri tarafından, şu andaki Dünya Kupası’na gidebilirdi. İstikrarlı başarıyı yakalamak kolay bir şey değil; başarılı olursunuz lakin başarınızı uzun mühlet sürdürmeniz çok zordur. Yani Türkiye’deki en büyük sıkıntılardan bir tanesi de bu.
Cüneyt Çakır nitekim çok başarılı. Neden? Zira muvaffakiyetini sürdürülebilir hale getirdi. Zati o muvaffakiyetin sonucunda, tahminen biz gereğince sahip çıkmadık ancak Avrupa ona sahip çıktı. Uzun müddet hakemlik yaptığınız vakit, uzun mühlet FIFA’da kaldığınız vakit Türkiye’de sizi indirmeyle meşgul olan beşerlerle da uğraş ediyorsunuz. Siz onlar için tehdit oluşturuyorsunuz. Gelecek Merkez Hakem Şurası’na aday oluyorsunuz, gelecek federasyon idaresine aday oluyorsunuz. Olmayacak beşerler, sizi direkt alt edemediklerinde; çarpıtılmış bilgiler ve temelsiz haberlerle itibarsızlaştırarak sistemin dışına itmeye çalışıyorlar. Maalesef Türkiye’de sistem bu biçimde yürüyor”.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
