Yapımcılığını Filiz Emre ile Yunus Emre Tolan’ın üstlendiği, direktörlüğünü Tunç Topçuoğlu’nun yaptığı “Son Oyun”un dün gece Atatürk Kültür Merkezi (AKM) Aspendos Salonu’ndaki gala gösterimi, tarihî anlara sahne oldu.
Türk sinemasının dev çınarı Ediz Hun, seyircinin coşkulu sevgisiyle karşılanırken Antalya Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Büşra Özdemir’in, kendisine sunduğu çiçeği de “Bu çiçeği aramızdaki bütün hanımefendilere ithaf ediyorum. Cumhuriyet Bayramımız kutlu olsun. Aziz Atamızı, büyük Atatürk’ü, büyük bir minnetle, şükranla, saygıyla anıyoruz. Dünyayı aydınlatan o hoş insanı rahmetle anıyoruz” kelamlarıyla kabul etti.
Sözlerine; “Cumhuriyetimizin 103. yaşında beraberiz. Bu vesileyle aziz Atamızı, Kurtuluş Savaşı’nın tüm neferlerini hürmet, rahmet, hasret ve minnetle anıyorum” diyerek başlayan Özdemir, usta sanatçıyı şöyle takdim etti:
“Ediz Hun, Altın Portakal’la özdeşleşmiş bir isim. Yıllarca burada aldığı ödüllerle, kortejde Antalya halkının ona sevgisiyle, kendisinin Antalya halkıyla bütünleşmesiyle Altın Portakal’ımızın çok kıymetli isimlerinden ve bugün bizimle olması ve bu belgeselin birinci sefer Antalya’da gösterilmesi bizim için çok değerli.
Değerli Ediz Hun, sanatıyla, beyefendi kişiliğiyle, asaletiyle, Türk sinemasına katkılarıyla her jenerasyonun gönlünde taht kurmuş bir isim. Yeterli ki varsınız, yeterli ki bizimlesiniz”
Ediz Hun ise seyircileri şu sözlerle selamladı:
“Öncelikle ilgi buyurdunuz, teşrif ettiniz, sağ olun. Beni ihya ettiniz, çok memnun oldum. Gözlerim doldu, çok heyecanlandım. Birinci kez seyrediyorum. Teaser’ını almıştım fakat tam montajlı halini bugün ben de birinci kere sizlerle izledim. Büyük bir başarı gösteren yönetmeni bilhassa tebrik etmek istiyorum; istikbal vaat eden bir dostumuz. Ben, yüz otuz dört filmi çekmiş bir kardeşinizim, altmış küsur yıldır bu işle iştigal ediyorum, hâlâ da hoş bir rol olursa sıhhatim elverdiği surece çalışabilirim. Hayatımda pek çok değerli periyot olmuştur ancak bu gece de çok özel. Bunu hiç unutmayacağım”
Belgeseli yapma fikri geldiğinde ‘insanların sinema boyunca Ediz Hun’u görmekten sıkılabileceği endişesi’ yaşadığını lisana getiren büyük usta daha sonra adeta bir ders niteliğindeki şu konuşmayı yaptı:
“Şundan ıstırap duyuyorum: Ben sinema dersi veriyorum Kıbrıs Amerikan Girne Üniversitesi’nde; dünya sineması, Türk sineması üzerine. Türk sinemasının kuruluşu 1914. 14 Kasım’da Ayastefanos Abidesi’nin yıkılışını Fuat Uzkınay isimli asteğmenin çekimiyle başlıyor Türk sineması. 1922’den sonra Muhsin Ertuğrul devrini görüyoruz; çok değerli beşerler geldi geçti. Bunların başında ‘Bataklı Damın Kızı Aysel’i canlandıran Cahide Sonku, çok büyük bir stardı. Sonra Suavi Tedü, Rahmi Öztoprak; ‘İstanbul Sokakları’nda başrol oynayan birinci jön. Sonra Muzaffer Tema, Nedret Güvenç, Mahir Özerdem, Kenan Artun, Turan Seyfioğlu, Sezer Sezin, sonra Göksel Arsoy; mavi gözlü, altın çocuk. Türk sinemasının altın çağını açan, Göksel’dir; bayan seyirciyi sinemaya çeken Göksel. Natürel ki Ayhan var, Orhan Günşiray var… Ancak bugün artık çok az kişi kaldı. İşte doksan küsür yaşına gelen İzzet’i seyrettiniz; İzzet’le biz bir arada Ses Mecmuası’ndan girdik sinemaya. Yeşilçam çok değerlidir. O zamanki prodüktörler, yetmiş milyonluk Türkiye’ye hitap etmek için çok yoğun çalıştı. Abartmayın, diyenler olabilir lakin Marcello Mastroianni, Sophia Loren, Gina Lollobrigida oyuncuları, Visconti, Fellini imzalı direktörleri bulunan İtalyan sineması misali bizim de Lütfi Akad, Metin Erksan, Orhan Aksoy, Halit Refiğ, Osman Fahir Seden başta olmak üzere yönetmenlerimiz var. Türkan Şoray var; gördünüz. Hülya Koçyiğit, Filiz Akın, Cüneyt, daha sonra devreye girmiş Kadir, Tarık; bu isimler Türk sineması için çok değerlidir ve Türk sineması değerli bir sinemadır. Şimdiki kuşak tam manasıyla bilemeyecek tahminen. Ben şanslı bir beşerim ki bu türlü bir teşebbüse yeşil ışık yakan Tolan Film, Filiz hanım ve Yunus bey oldu”
Halen yaşadığı Ada’da ayrıyeten İstanbul’da ve eğitim aldığı Oslo Üniversitesi’nin bulunduğu Norveç’te çekimler yaptıklarını anlatan Hun; bu vesileyle gözleri dolarak bir anısını paylaştı:
“Oslo Üniversitesi’nde okudum. Çekimler için gittik ancak hocalarla görüşme imkanı olamadı; çok hoş insanlardı. ‘Heyecanlanma Ediz’ demişti hocam; ‘Norveççe yazamazsan İngilizce yaz, Almanca yaz, elçiliğe, Oslo’ya yaz. Hiçbirini yazamazsan Türkçe yaz, ben sarfiyat sefarette onu çeviri ettiririm, notlarını öğrenirim” Adamın kalitesine, inceliğine, zarafetine bakar mısınız!
Sonra ben Marmara Üniversitesi’nde ekoloji dersi verirken Bulgaristan’ın başında bir despot vardı; Todor Jivkov. Asimilasyon siyaseti izledi, oradaki Müslüman Türk çocuklarına Bulgarca isimler koydurdu. Çocuklar da dayanamadılar ve Türkiye’ye geldiler. Ulusal Eğitim onlara, imtihansız üniversiteye girme imkanı sağladı. Karşımda Bulgaristan’dan gelen otuz çocuk; Türkçeleri çok zayıf. Ben de dedim ki ‘Hiç merak etmeyin; Bulgarca yazın, ben Bulgar Sefareti’ne masraf çeviri ettiririm”
Belgeselde de yer verilen kaktüs koleksiyonunu bir müzeye dönüştürme fikri olup olmadığının sorulması üzerine Ediz Hun, Ekrem İmamoğlu’nun talebi ve teşebbüsüyle bu türlü bir müzenin hayata geçtiğini söyledi ve öyküsünü de şöyle anlattı:
“Filmde izlediğiniz üzere Ekrem İmamoğlu çok sevdiğim, saydığım eksiksiz bir insandır. Adaya ziyarete geldi; lütfetti, konutumuza buyurdular. ‘Ediz bey, sizin kaktüs koleksiyonunuz varmış, onu görebilir miyim?’ dedi. Çok heyecanlı bir insan, çok tonton, devamlı terliyor, çok romantik, duygusal, şık bir insan; çok hoş bir insan. Terasa çıktık, dedi ki: Bunlar fevkalade bitkiler, bunu halkımızın da izlemesi lazım. Ben bir camekan yapsam bir ölçü verebilir misiniz?
Proje bu türlü başladı 2028’in 19 Haziran’ında. Bostancı iskelesinin yanında bir park vardı, orada camekan yapıldı. Ben de Ada’dan üç kamyon kaktüs verdim, oraya bir orman mühendisi müdür tayin edildi, bir de değerli bir bahçıvan. Türkiye’de bir ilk! Bunu bilhassa belirtmek istiyorum; bu işin yaratıcısı, Ekrem İmamoğlu’dur. Hayatta en kıymetli şey vefadır sevgili dostlar; vefalı olacağız. Bize yapılan yeterlilikleri unutmayacağız.”
Yönetmen Tunç Topçuoğlu ise “Ben Ediz hocamın hayatı tarzında hayat görmedim! Biz montajdayken kaktüs meskeni açıldı. Şimdi bir televizyon programı yapıyormuş; bitmeyen bir hikaye!” diye konuştu. Sinemada hem arşiv imajları hem de yapay zekâ üretimi imgeler olduğunu belirten Topçuoğlu; “50’lerden 60’lardan sahneler de yapay zekâ sahneleri de var. Bu bir hibrit belgesel aslında. O yüzden de çok heyecanlıyız” dedi.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
