Araştırma kapsamında 15 ve üzeri yaştaki 18 bin 378 kişi ile görüşüldü
Türkiye Hata Mağduriyeti Araştırması (TSMA), 2025, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından birinci kez gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın hedefi, bireyin ve hanehalkının cürüm mağduriyetini, mağduriyet sonrası davranışlarını ve güvenlik algılarını ölçmektir. Araştırma; seçilmiş kabahat cinslerinde mağduriyetin yaygınlık suratına ait göstergelerin üretilmesine, mağdurların isimli mercilere müracaat durumlarının incelenmesine ve güvenlik algısının kıymetlendirilmesine imkân sağlamaktadır.
TSMA alan uygulaması, 6 Ekim 2025 – 19 Aralık 2025 tarihleri ortasında Türkiye genelinde yürütülmüştür. Araştırma kapsamında, içinde 15 ve üzeri yaşta fert bulunan 21 bin 500 örnek hane belirlenmiştir. Örneklem tasarımı, Türkiye toplamı ve TÜİK tarafından şimdiki muhtaçlıklar doğrultusunda revize edilen kent-kır sınıflaması bazında varsayım üretecek halde yapılmıştır. Bilgiler, örnek hanelerde yaşayan 15 ve üzeri yaşta 18 bin 378 kişi ile yapılan bilgisayar takviyeli yüz yüze görüşme usulüyle toplanmıştır. TSMA’da her haneden rastlantısal olarak seçilen bir kişi ile görüşülmüştür.
Fertlere; güvenlik algıları, seçilmiş cürüm çeşitlerinden son üç yıl ve son bir yıl içinde mağduriyet yaşayıp yaşamadıkları ve mağduriyet yaşamışsa son mağduriyetin detaylarına ait sorular sorulmuştur. Araştırmada hanehalkını etkileyen kabahat mağduriyetleri kapsamında araç hırsızlığı, araç modüllerinin hırsızlığı, araçtan şahsî eşyanın çalınması, motosiklet/moped hırsızlığı ve konuttan hırsızlık ele alınmıştır. Ferdî kabahat mağduriyetleri kapsamında ise yağma, hırsızlık, banka dolandırıcılığı, tüketici dolandırıcılığı, bilişim kabahatleri, saldırı/yaralanma, tehdit, rüşvet, cinsel olmayan taciz ve cinsel taciz yer almıştır.
Araştırma sonuçlarından elde edilen temel bulgular aşağıda verilmiştir.
Suçtan korunmak gayesiyle konutta alınan güvenlik tedbirleri ortasında %70,7 ile birinci sırayı zırhlı/çelik kapı aldı
Suçtan korunmak maksadıyla hanehalkının meskende aldığı güvenlik tedbirleri incelendiğinde; en yüksek %70,7 ile zırhlı/çelik kapı, %35,5 güvenlik kamerası ve %28,0 pencerelere panjur yahut korkuluk oldu. En düşük %4,7 hırsız alarmı, %4,8 bekçi köpeği ve %5,5 ile biber gazı/elektro şok oldu.
Alınan güvenlik tedbirleri kent-kır sınıflamasına nazaran incelendiğinde; ateşli silah ve bekçi köpeği tedbirlerinin kırda, pencerelere panjur yahut korkuluk tedbirinin ise orta ağır kentte öbür yerleşim yerlerine nazaran daha yüksek oranda olduğu görüldü. Zırhlı/çelik kapı, güvenlik kamerası, daha yüksek çit yahut duvar, özel kapı kilitleri, güvenlik vazifelisi, biber gazı/elektro şok ve hırsız alarmı tedbirlerinin ise ağır kentte öbür yerleşim yerlerine nazaran daha yüksek oranda olduğu görüldü.
Kent-kır sınıflamasına nazaran hatadan korunmak için konutta alınan güvenlik tedbir tipi, 2025
Son bir yıl içinde bireylerin %3,5’i bilişim hatalarına, %2,8’i tüketici dolandırıcılığına maruz kaldı
Araştırmada yer alan cürüm çeşitleri için 15 ve üzeri yaştaki nüfusun son bir yıl içinde en az bir defa mağdur olma oranı, bir öbür tabir ile yaygınlık suratı, değerlendirildiğinde; cinsel olmayan taciz %4,6, bilişim hataları %3,5, tüketici dolandırıcılığı %2,8 ile birinci sıralarda yer aldı. Yağma %0,1; araç hırsızlığı %0,2 ve araçtan ferdî eşyanın çalınması %0,6 ile en düşük yaygınlık suratına sahip hata tipleri oldu.
Son bir yıl içindeki cürüm mağduriyeti yaygınlık suratı, 2025
Yaşadığı hata mağduriyetini resmi bir merciye bildirme oranının en yüksek olduğu cürüm tipi %81,3 ile araç hırsızlığı oldu
Araştırmada yer alan cürüm cinsleri için, yaşanan son hata mağduriyeti olayını resmi bir merciye bildirme oranı incelendiğinde; en yüksek bildirme oranına sahip hata %81,3 ile araç hırsızlığı oldu. Bunu %68,4 ile motosiklet/moped hırsızlığı ve %53,3 ile taarruz ve yaralanma izledi. En düşük bildirme oranına sahip cürüm tipleri ise sırasıyla %5,1 rüşvet, %11,0 cinsel taciz ve %14,7 cinsel olmayan taciz oldu.
Suç mağduriyeti olayını resmi bir merciye bildirme oranı, 2025
Çalınan eşya yahut oluşan maddi kaybın toplam kıymeti çoğunlukla “24 999 TL ve altında” oldu
Son yaşanan kabahat mağduriyeti olayında çalınan eşya yahut oluşan maddi kaybın 2025 yılı toplam kıymeti incelendiğinde, tüm cürümler için en yüksek oranın “24 999 TL ve altında” gerçekleştiği görüldü. Meskenden hırsızlık ve tüketici dolandırıcılığında “100 000 TL ve üzeri” ikinci sırada yer alırken, öteki cürüm cinslerinde “25 000-99 999 TL” ortası ikinci sırada yer aldı.
Suç mağduriyeti olayında çalınan eşya/maddi kaybın bedeli, 2025
Evden hırsızlık olaylarının %15,5’inde elektronik/elektrikli eşya çalındı
Son yaşanan kabahat mağduriyeti olayında çalınan eşyanın çeşidi incelendiğinde, konuttan hırsızlık olaylarının %16,6’sında meskenden bir şey çalınmazken; %15,5’inde elektronik/elektrikli eşya ve %14,9’unda mücevher, saat, altın çalındı. Öbür hırsızlık olaylarında ise çalınan eşya %19,4’ünde cüzdan/çanta/bavul ve evrak çantası, %15,2’sinde cep telefonu oldu.
Suç tipine nazaran çalınan eşya çeşidi, 2025
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
