Üsküdar Üniversitesi Sıhhat Hizmetleri Meslek Yüksekokulu tarafından düzenlenen 3. Sıhhat Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Günleri, “Doğadan Sofraya: Yeşil Dönüşüm” temasıyla Üsküdar Üniversitesi Çarşı Yerleşke Emirnebi Konferans Salonu’nda gerçekleştirildi. Sürdürülebilirlik, etraf şuuru, sağlıklı ömür ve besin güvenliği bahislerinin ele alındığı aktiflikte akademisyenler, kamu temsilcileri ve öğrenciler bir ortaya geldi.
Kimyagerler Derneği ile Tıbbi ve Aromatik Bitkiler Mezunları Derneği’nin dayanağıyla gerçekleştirilen programın açılış konuşmalarını Sıhhat Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Müdürü Dr. Öğr. Üyesi Ömer Faruk Karasakal, Üsküdar Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Nazife Güngör ve Üsküdar Üniversitesi Kurucu Rektörü ve Yönetim Üst Kurulu Lideri Prof. Dr. Nevzat Tarhan gerçekleştirdi.
Prof. Dr. Nevzat Tarhan: “Antidepresan içermeyen insan plazması bulmakta zahmet çekiliyor”
Üsküdar Üniversitesi Kurucu Rektörü ve Yönetim Üst Kurulu Lideri Prof. Dr. Nevzat Tarhan, modern ömrün insanı hem tabiattan hem de kendi özünden uzaklaştırdığını belirterek, tabiatla tekrar bağ kurmanın ferdî ve toplumsal sıhhat açısından hayati değer taşıdığını söyledi.
Etkinliğin temasının son derece yerinde seçildiğini tabir eden Prof. Dr. Tarhan, “Bu yılki mevzunun kıymetini aslında bu hafta yaşadığım bir olayla çok daha derinden hissettim. Şimdi çok daha yeni yaşadığımız bir olayı paylaşmak istiyorum. Bireye özel tedavi merkezimizde kullanılan laboratuvar çalışmalarında insan plazmasına gereksinim duyulmuş. Lakin araştırmalar sonucunda antidepresan içermeyen insan plazması bulmakta zahmet çekildiği görüldü. Antidepresan kullanımı çok yaygınlaştı. Bu durum aslında tabiattan ne kadar uzaklaştığımızın ve çağdaş hayatın insan üzerindeki tesirlerinin çarpıcı bir göstergesi, sonucu…” dedi.
“Uzun ve sağlıklı hayatın sırrı manalı ilişkiler”
Konuşmasında Harvard Üniversitesi’nin 75 yıl süren ve dünyanın en uzun vadeli insan araştırmalarından biri olarak kabul edilen çalışmasına da değinen Prof. Dr. Tarhan, sağlıklı ve uzun hayatın temelinde insan alakalarının bulunduğunu söyledi.
Prof. Dr. Tarhan, “Harvard’ın 75 yıl süren araştırmasında zenginlik, şöhret, fizikî sıhhat üzere birçok değişken incelendi. Araştırmanın sonunda ortaya çıkan sonuç çok dikkat cazipti. Uzun ve sağlıklı hayatın sırrı derin ve manalı bağlar kurabilmekten geçiyor. İnanç veren, samimi ve sağlıklı münasebetler insanı hem ruhsal hem de fizikî olarak koruyor. Bu münasebetlerin temelinde de aile bağları ve yakın toplumsal etraf yer alıyor.” tabirlerini kullandı.
“Küresel sistem insanın tabiatla ilgisini bozdu”
Modern dünyanın insanı yalnızlaştırdığını ve tabiatla bağlarını zayıflattığını lisana getiren Prof. Dr. Tarhan, günümüzde yaşanan pek çok toplumsal ve ruhsal sorunun temelinde bu kopuşun bulunduğunu belirtti.
“Küresel sistem yalnızca beşerler ortasındaki alakayı bozmadı, insanın kendisiyle olan bağlantısını de bozdu, tabiatla olan münasebetini de bozdu.” diyen Prof. Dr. Tarhan, şöyle devam etti:
“İnsan evvel kendisine yabancılaştı, sonra etrafına yabancılaştı. Tabiata rakip gözüyle bakılmaya başlandı. Sanayi ihtilaliyle birlikte tabiat sınırsız bir kaynak üzere görüldü ve yıllarca tahrip edildi. Bugün yaşadığımız iklim krizleri, etraf sıkıntıları ve birçok sıhhat sorununun temelinde bu anlayış yatıyor.”
“Birleşmiş Milletler üç büyük global tehlikeye dikkat çekiyor”
Prof. Dr. Tarhan, günümüzde insanlığı bekleyen en kıymetli risklerin gelir eşitsizliği, iklim değişikliği ve yalnızlık olduğunu belirterek, bu üç sorunun birbirinden bağımsız düşünülemeyeceğini söyledi.
İnsanlığı ayakta tutan temel ögelerin merhamet, samimiyet, itimat ve tabiata hürmet üzere pahalar olduğunu tabir eden Prof. Dr. Tarhan, bu bedellerin literatürde “prososyal değerler” olarak tanımlandığını söyledi.
“Merhamet Prososyal Değerdir…”
Prof. Dr. Tarhan, “Merhamet prososyal bir pahadır. Samimiyet prososyal bir pahadır. İnanç duygusu prososyal bir kıymettir. Tabiata hürmet da birebir biçimde prososyal bir pahadır. Toplumsal barışın, birlikte yaşama kültürünün ve sağlıklı bağlantıların temelinde bu pahalar vardır. İnsanlığı geleceğe taşıyacak olan da bu bedellerdir.” diye konuştu.
“Kültürümüzde tabiata hürmet var”
Anadolu kültüründe tabiata ve canlılara hürmetin kıymetli bir yer tuttuğunu belirten Prof. Dr. Tarhan, “Bizim kültürümüzde kıyametin kopacağını bilseniz bile elinizdeki ağacı dikin anlayışı vardır. Anadolu’da yaralı leylekler için vakıflar kurulmuş, hayvanlar korunmuş, tabiat emanet olarak görülmüştür. Bu türlü bir kültüre sahipken tabiata karşı hoyrat davranmamamız gerekiyor.” sözlerini kullandı.
“Doğaya yakın yaşayan beşerler daha sağlıklı”
Psikiyatri alanındaki müşahedelerine de değinen Prof. Dr. Tarhan, doğayla temasın ruh sıhhati üzerinde olumlu tesirleri bulunduğunu vurguladı.
Prof. Dr. Tarhan, “Psikiyatrik tedavilerde en sık önerdiğimiz şeylerden biri tabiatla temas kurmaktır. Toprağa basmak, yeşilin içinde vakit geçirmek, tabiatla bağ kurmak insanların hem ruhsal hem de fizikî sıhhatlerini olumlu istikamette etkiliyor. İnsan biyolojik tabiatına uygun yaşadığında daha sağlıklı oluyor.” dedi.
Türk toplumunun tabiatla iç içe yaşayan esaslı bir kültüre sahip olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tarhan, “Bizim kültürümüz tabiata yakın bir kültür. Bu kültürü yaşatarak çağdaşlaşmayı başarmamız mümkün. Bu nedenle bugün burada ele alınan mevzu son derece kıymetli. Ben artık yalnızca ‘doğadan sofraya’ değil, ‘doğadan hayata yeşil dönüşüm’ tabirini kullanmanın daha gerçek olacağını düşünüyorum. Zira sorun sadece ne yediğimiz değil, nasıl yaşadığımızla da ilgili.” dedi.
“İdeal olan hastalanmadan evvel koruyabilmektir”
Koruyucu sıhhat yaklaşımının kıymetine dikkat çeken Prof. Dr. Tarhan, “İdeal olan birincil muhafazadır. Yani insanları hasta olduktan sonra tedavi etmek değil, hastalanmadan evvel koruyabilmektir. Sağlıklı insan nasıl yaşarsa hasta olmaz, bunu öğretmek gerekiyor. Bugün hastalıkların yüzde 60-70’i hayat tarzı yanılgılarıyla alakalıdır. Beslenme kusurları, uyku tertibindeki bozukluklar, alaka sorunları ve gerilim idaresindeki eksiklikler birçok hastalığın temel nedenleri ortasında yer alıyor.” sözlerini kullandı.
Prof. Dr. Tarhan, bireyin hem fizikî hem de ruhsal sıhhatini koruyabilmesi için ömür usulünü gözden geçirmesi gerektiğini belirterek, bağışlayıcılık, empati ve sağlıklı bağlantı üzere hünerlerin de sıhhat üzerinde direkt tesirli olduğunu söyledi.
Üsküdar Üniversitesi’nde verilen Müspet Psikoloji eğitiminin sadece teorik bilgi aktarmadığını, tıpkı vakitte hayat hünerleri kazandırdığını tabir eden Prof. Dr. Tarhan, “Bağışlayıcılık da prososyal bir bedeldir. Merhamet, samimiyet, itimat duygusu üzere bedeller insan münasebetlerini güçlendirir. Bu bedeller birebir vakitte kişinin ruh sıhhatini da korur. Biz öğrencilerimize yalnızca mesleksel bilgi vermeye çalışmıyoruz. Onlara insanı anlamayı, beşerle gerçek alaka kurmayı ve ömür maharetlerini de öğretmeye çalışıyoruz.” dedi.
Prof. Dr. Tarhan, konuşmasının sonunda aktifliğin düzenlenmesinde emeği geçen akademisyenlere, öğrenci kulüplerine ve paydaş kurumlara teşekkür ederek, “Doğayla, beşerle ve hayatla yine bağ kurduğumuz bir gelecek hepimizin ortak sorumluluğudur.” tabirlerini kullandı.
Prof. Dr. Nazife Güngör: “Biz sizleri yetiştireceğiz ve ilgili bölümlere göndereceğiz”
Üsküdar Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Nazife Güngör, eğitim süreçlerinde kesim iş birliklerinin ehemmiyetine dikkat çekerek, “Eğitim-öğretimin artık günümüzdeki en değerli kesitlerinden biri dalla etkileşim halinde olmaktır. Zira biz sizleri yetiştireceğiz ve ilgili kesimlere göndereceğiz.” dedi.
Öğrencilere seslenen Prof. Dr. Güngör, etkinliğe katılan kesim temsilcileriyle bağlantı kurmalarını tavsiye ederek, “Bu sizin için büyük bir talih. Onları yalnızca dinlemeyin, konuşmalarının akabinde kendileriyle tanışın. Geleceğinize taraf verecek bu kıymetli isimlerle sürdürülebilir münasebetler kurun. Zira sizin onlara gereksiniminiz var, onların da uygun yetişmiş, nitelikli insan kaynağına gereksinimi olacak.” sözlerini kullandı.
“Doğaya yabancılaştık, hatta ona ihanet etmeye başladık”
Bu yılın temasının “Doğadan Sofraya: Yeşil Dönüşüm” olarak belirlenmesinin son derece manalı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Güngör, “Küresel kapitalizmle evvel kendimize yabancılaştık, sonra birbirimize yabancılaştık. Yetmedi; içine doğduğumuz, bizi yetiştiren, bizi besleyen, bizi kucaklayan tabiatımıza da yabancılaştık. Ve yetmedi, tabiata ihanet etmeye başladık. Doğayı yok etmeye başladık.” dedi.
Yeşil dönüşümün sadece çevresel bir problem olarak değerlendirilmemesi gerektiğini söz eden Prof. Dr. Güngör, “Doğa biziz. Bizler tabiatın bir kesimiyiz. Hasebiyle o bize analık eden, bizi sarmalayan tabiata yine dönmek, onu tekrar keşfetmek zorundayız. Geç oldu lakin neresinden dönsek kârdır. Epey geciktik ancak daha fazla tuzaklarda kalmayalım. Tabiatımıza sahip çıkalım, insanlığımıza sahip çıkalım.” sözünde bulundu.
Konuşmasının sonunda aktifliğin düzenlenmesinde emeği geçen akademisyenlere, idari çalışana ve öğrencilere teşekkür eden Prof. Dr. Güngör, “Yeşile sahip çıkalım zira yeşil hoştur. Daha hoş bir dünya için daima birlikte çalışalım.” sözleriyle kelamlarını tamamladı.
Ömer Faruk Karasakal: “38 programımızla sıhhat bölümüne nitelikli insan kaynağı kazandırıyoruz”
Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Müdürü Dr. Öğr. Üyesi Ömer Faruk Karasakal, aktifliğin bu yıl iklim değişikliği, sürdürülebilirlik, besin güvenliği ve çevresel sorumluluk üzere insanlığın ortak geleceğini ilgilendiren mevzular etrafında şekillendirildiğini belirtti.
Karasakal, “Sağlık alanında ülkemizin gereksinim duyduğu insan kaynağını yetiştirmek gayesiyle 38 programımızla eğitim faaliyetlerimizi sürdürüyoruz. Güçlü teorik altyapıyı uygulamalı eğitimle birleştiren bir model benimsiyoruz. Laboratuvarlarımızda yürüttüğümüz çalışmaların yanı sıra öğrencilerimizi alana göndererek mesleksel eğitim süreçlerini destekliyoruz. Kesim iş birliklerimizi güçlü tutarak mezunlarımızı çalışma hayatına hazır bireyler olarak yetiştirmeye çaba ediyoruz.” dedi.
“Sadece meslek değil, insani ve toplumsal gelişim de önceliğimiz”
Öğrencilerin insani ve toplumsal taraflarının geliştirilmesine büyük değer verdiklerine ve müfredatta yer alan Müspet Psikoloji, Meslek Etiği, Bağlantı Marifetleri ve Üniversite Kültürü üzere derslerin ehemmiyetine dikkat çeken Karasakal, “Bu dersler öğrencilerimizin alanda güçlü irtibat kurabilen, empati yeteneği gelişmiş, etik kıymetlere bağlı ve insan odaklı profesyoneller olarak yetişmelerine katkı sağlıyor.” diye konuştu.
Bu yıl TÜBİTAK 2209-A ve 2209-B programları kapsamında kabul edilen proje sayısının 13’e ulaştığını belirten Karasakal, araştırma kültürünün tüm yüksekokula yayılmasını hedeflediklerini tabir etti.
Dr. Şerafettin Çakal: “Tarım insanlığın en büyük icadıdır”
Etkinliğin birinci açılış konferansında Ziraî Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM) Genel Müdür Yardımcısı Dr. Şerafettin Çakal, “Tarımda ve Besinde Sürdürülebilir Dönüşüm” başlıklı sunumuyla iştirakçilerle buluştu.
Dr. Şerafettin Çakal, insanlığın geleceğinin besine, besinin geleceğinin tarıma, tarımın geleceğinin ise bilim ve Ar-Ge’ye bağlı olduğunu vurguladı. Ülkelerin gelişmişlik seviyelerini belirleyen en değerli ögenin bilime ve araştırma-geliştirme faaliyetlerine verilen bedel olduğunu tabir eden Dr. Çakal, bilim ve Ar-Ge’ye yatırım yapan toplumların daha süratli geliştiğini söyledi.
Tarımın insanlık tarihindeki dönüştürücü rolüne dikkat çeken Dr. Çakal, tarımın keşfiyle birlikte yerleşik ömrün başladığını, köylerin ve kentlerin kurulduğunu, medeniyetlerin geliştiğini belirtti.
Dr. Çakal, “Diyoruz ki ‘beşerin en büyük icadı tarımdır.’ Ancak bunun aykırısını söyleyenler de var. Ancak biz tarımcılar da şunu söylüyoruz: Diyoruz ki ‘Evet, tarım insanlığın en büyük icadıdır, şimdi bunun üzerine bir icat gelmemiştir.’” diye konuştu.
Yeşil İhtilalden akıllı tarıma geçiş
1950’li yıllarda gübre, pestisit ve fosil yakıt kullanımının yaygınlaşmasıyla başlayan Yeşil Devrim’in ziraî üretimde büyük artış sağladığını belirten Dr. Çakal, ancak bu modelin çevresel meseleleri da beraberinde getirdiğini söyledi.
İklim değişikliği, kuraklık ve doğal kaynak kayıplarının mevcut üretim anlayışının sürdürülemez olduğunu ortaya koyduğunu söz eden Dr. Çakal, “Şimdi akıllı tarım periyoduna geçiyoruz. Pekala, akıllı tarım devrinde ne var? Biyoteknoloji var, nanoteknoloji var ve bilişim teknolojileri var. Bu devrin kazananı bu çağa ayak uyduranların olacak. Çağa ayak uyduramadığınız sürece rekabet etme talihiniz, sürdürülebilir bir gelecek mümkün gözükmüyor.” formunda konuştu.
“Bir ülkenin bağımsızlığı besin üretiminden geçer”
Dünya genelinde nüfus artışı, iklim değişikliği, savaşlar, pandemiler ve besin israfının değerli riskler oluşturduğunu belirten Dr. Çakal, ülkelerin kendi besinini üretebilmesinin stratejik bir mecburilik haline geldiğini söyledi. Çakal, “Kuraklık var, pandemiler var, savaş var… Ukrayna-Rusya Savaşı’nda tahıl koridoru oluşturulmasaydı tahminen insanlık bir krize girecekti. Öyleyse işte asıl problem burada şu: Bir ülkenin tam bağımsız bir ülke olabilmesi için kendi besinini üretmesi gerekiyor. Tam bağımsız ve özgür bir ülkenin yolu buradan geçiyor.” değerlendirmesinde bulundu.
Dünyada üretilen besinin üçte biri israf ediliyor
Sürdürülebilirliğin temelinde israfın önlenmesinin yer aldığını belirten Dr. Çakal, dünyada yıllık yaklaşık 4,5 milyar ton besin üretildiğini, bunun yaklaşık 1,5 milyar tonunun insan tüketimine ulaşmadan çöpe gittiğini söyledi. Açlık ve obezitenin birebir anda yaşandığına dikkat çeken Dr. Çakal, mevcut gıda üretiminin gerçek yönetildiği takdirde dünya nüfusunu beslemeye yetecek seviyede olduğunu tabir etti.
Türkiye’nin dünyadaki sekiz gen merkezinden üçünün kesişim noktasında bulunduğunu belirten Dr. Çakal, ülkenin bitki ve hayvan genetik kaynakları açısından son derece varlıklı olduğunu söyledi ve TAGEM’in bu kaynakları koruduğunu, geliştirdiğini ve geleceğin gereksinimlerine uygun yerli ve ulusal çeşitler üretmek için çalışmalar yürüttüğünü aktardı.
Yerli ve ulusal tohum vurgusu
TAGEM tarafından bugüne kadar 1048 tarla bitkisi ve 1078 bahçe bitkisi çeşidinin geliştirildiğini Dr. belirten Çakal, tarımsal bağımsızlığın temelinde yerli ve ulusal tohumların bulunduğunu tabir etti ve yerli çeşitlerin geliştirilmesinin besin güvenliği ve sürdürülebilir üretim açısından kritik ehemmiyet taşıdığını vurguladı.
Doğadan sofraya uzanan süreç değerlendirildi
Katılımcılar tarafından ilgiyle takip edilen programda, tabiattan sofraya uzanan süreçte sürdürülebilirliğin sıhhat, etraf ve toplum üzerindeki tesirleri ele alınırken, gençlerin bu alandaki farkındalıklarının artırılmasının değeri vurgulandı.
Etkinlik kapsamında gerçekleştirilen birinci oturumda, tabiattan sofraya uzanan süreç bilimsel, teknolojik ve girişimcilik perspektifleriyle değerlendirildi. Oturumda Prof. Dr. Muhsin Konuk “Orta Çağ’dan Günümüze Akdeniz’de Tıbbi Katran Üzerine”, Can Kayacılar “Bitkilerden Yüksek Katma Pahalı Eserlerin Geliştirilmesi ve Teknolojileri”, ve Berk Özdemir “Doğadan Sofraya İnancın Seyahati: Bilim, Sürdürülebilirlik ve Gelecek”, Dr. Ebrar İnal Kılıçarslan “Uçucu Yağların Besinlerde Kullanımı”, başlıklı sunumlarını gerçekleştirdi.
Atölye çalışmaları ağır ilgi gördü
ÜÜ TV ve ÜÜ Resmi Youtube hesabından da canlı olarak yayınlanan program, öğlen ortasının akabinde gerçekleştirilen ikinci oturumda iştirakçiler, uygulamalı atölye çalışmaları ve stant ziyaretleriyle kesim temsilcileriyle bir ortaya geldi.
Mezun öğrencilerden atölye çalışmaları…
Üsküdar Üniversitesi Tıbbi ve Aromatik Bitkiler, Besin Teknolojisi Programı mezunu öğrencilerinin iştirakiyle Hayriye Cavcav tarafından “Sirke Üretim Atölyesi”, Numan Sönmez tarafından “Doğal Eser Tanıtımı” ve Eray Kürşad Özyurt tarafından “Ekoloji Market Firmasının Organik Tarım Yolculuğu” başlıklı workshoplar düzenlendi.
Klasik Türk Müziği Dinletisi…
Öte yandan program kapsamında klasik Türk Müziği dinletisi de gerçekleştirildi. Dinleti beğeniyle karşılandı.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
