Yaz aylarında artan güneş maruziyeti, sıcaklık, nem, terleme, deniz ve havuz cilt sıhhatini direkt etkileyebiliyor. Güneş ışınları sırf güneş yanığına değil; leke oluşumuna, erken deri yaşlanmasına ve uzun vadede deri kanseri riskine de neden olabiliyor. Bu nedenle yaz aylarında cilt bakımı konusunda güneş kremi sürmenin yanı sıra güneşten bütüncül olarak korunmak, cilt bariyerini desteklemek ve kuşkulu cilt değişikliklerini erken fark etmek gerekiyor. Memorial Kayseri Hastanesi Dermatoloji Bölümü’nden Uz. Dr. Muhammed Burak Yücel, yaz öncesinde cilt sıhhati hakkında tekliflerde bulundu.
1. Güneş kremini hakikat ölçüde ve gerçek vakitte kullanın
Yaz aylarında güneş kollayıcı kullanımı cilt sıhhatinin en temel basamaklarından biridir. Lakin güneş kreminden beklenen tesirin sağlanabilmesi için eserin hakikat seçilmesi ve sistemli yenilenmesi gerekir. Geniş spektrumlu, yani hem UVA hem de UVB’ye karşı müdafaa sağlayan, en az SPF 30 içeren eserler tercih edilmelidir. Leke eğilimi olan, açık ciltli, gebelik devrinde olan, rozasea yahut melazma üzere güneşle tetiklenebilen cilt sorunları bulunan bireylerde SPF 50+ eserler daha uygun olabilir.
Güneş kremi dışarı çıkmadan yaklaşık 15–30 dakika evvel uygulanmalı; açık havada kalındığında yaklaşık 2 saatte bir, yüzme yahut ağır terleme sonrasında ise daha erken yenilenmelidir. Suya güçlü eserler bile deniz, havuz ve terleme sonrası aktifliğini kaybedebilir. Bu nedenle ‘sabah sürdüm, gün uzunluğu korur’ kanısı hakikat değildir.
2. Güneşten korunmayı yalnızca kremle sınırlamayın
Güneşten korunmada en tesirli yaklaşım, güneş kremiyle birlikte fizikî korunma tekniklerini de kullanmaktır. Bilhassa güneş ışınlarının en ağır olduğu 11.00-16.00 saatleri ortasında direkt güneş altında uzun mühlet kalmaktan kaçınılmalıdır. Gölge alanlar tercih edilmeli, geniş kenarlı şapka, UV muhafazalı güneş gözlüğü ve açık renkli, sık dokunmuş kıyafetler kullanılmalıdır. Plajda yahut açık havada uzun mühlet kalınacaksa şemsiye, gölgelik yahut gözetici kıyafetler güneş kremi kadar değerlidir. Güneş kremi, güneşte kalma mühletini uzatmak için değil; kaçınılamayan maruziyet sırasında cildi desteklemek içindir.
3. Benlerinizi yaz başlamadan denetim ettirin
Yaz öncesi ben ve leke denetimi, bilhassa çok sayıda beni olan, ailesinde deri kanseri hikayesi bulunan, çocukluk periyodunda sık güneş yanığı geçiren yahut açık ciltli şahıslar için değerlidir. Benlerde asimetri, kenar düzensizliği, renk değişikliği, çapta büyüme yahut vakit içinde bariz farklılaşma varsa dermatoloji uzmanına başvurulmalıdır. Halk ortasında ‘ben aldırmak kansere yol açar’ üzere yanlış bir inanış vardır. Meğer kuşkulu benlerin dermatolojik kıymetlendirme ile erken fark edilmesi, melanom üzere önemli deri kanserlerinde erken teşhis açısından hayat kurtarıcı olabilir.
4. Deniz, havuz, kum ve tuz sonrası cilt bariyerini destekleyin
Deniz suyu, havuz kloru, kum ve sık duş alma cilt bariyerini kurutabilir. Bilhassa atopik dermatit, egzama, rozasea yahut hassas cilt yapısı olan şahıslarda bu durum kızarıklık, kaşıntı, yanma ve pullanmayı artırabilir. Deniz yahut havuz sonrası cilt pak suyla durulanmalı, akabinde cilt tipine uygun nemlendirici uygulanmalıdır. Nemlendiriciler sırf kuruluğu gidermek için değil, cilt bariyerini güçlendirmek ve tahrişi azaltmak için de kıymetlidir. Çok parfümlü, alkol içeriği yüksek yahut irrite edici eserlerden kaçınılmalıdır.
5. Çok sıcak suyla duş almayın
Yaz aylarında sık duş almak ferahlık sağlasa da çok sıcak suyla duş almak cildin doğal yağ katmanını azaltarak kuruluk ve hassasiyeti artırabilir. Bu nedenle ılık suyla kısa müddetli duşlar tercih edilmelidir. Duş sonrası cilt büsbütün kurumadan nemlendirici uygulanması, nemin ciltte daha uygun tutulmasına yardımcı olur. Bilhassa güneş sonrası kızarık, yanmış yahut hassaslaşmış cilde kese, peeling yahut sert temizleyiciler uygulanmamalıdır. Bu tıp süreçler cilt bariyerini daha da bozabilir.
6. Terli kıyafetlerle uzun müddet kalmayın
Sıcak havalarda terleme artar. Terli ve nemli kıyafetlerle uzun mühlet kalmak, bilhassa sırt, göğüs, kasık ve koltuk altı üzere bölgelerde tahriş, isilik, mantar enfeksiyonları ve folikülit ismi verilen kıl kökü iltihaplarına taban hazırlayabilir. Spor, yürüyüş yahut ağır terleme sonrası kıyafetlerin değiştirilmesi, cildin nazikçe temizlenmesi ve mümkünse pamuklu, nefes alabilen kıyafetlerin tercih edilmesi cilt sıhhati açısından kıymetlidir.
7. Yaz aylarında ağır bakım eserlerinden kaçının
Yazın cilt daha fazla terlediği ve yağlandığı için kış aylarında kullanılan ağır yapılı kremler, birtakım bireylerde gözenek tıkanıklığına ve akne artışına neden olabilir. Bu devirde cilt tipine uygun, hafif yapılı, komedojenik olmayan nemlendiriciler tercih edilmelidir. Nem maskeleri yahut bariyer destekleyici eserler birtakım ciltlerde yararlı olabilir; fakat her cilt için gerekli değildir. Bilhassa faal aknesi, rozaseası yahut hassasiyeti olan şahıslar, rastgele maske ve peeling eserleri kullanmadan evvel dermatoloji uzmanına danışmalıdır.
8. Antioksidan dayanağı güneşten korunmanın yerine geçmez, lakin cildi destekleyebilir
UV ışınları ciltte oksidatif gerilim oluşturarak leke, elastikiyet kaybı ve erken yaşlanma sürecine katkıda bulunabilir. C vitamini, E vitamini, polifenoller ve karotenoidlerden güçlü beslenme genel cilt sıhhatini destekleyebilir. Topikal antioksidan içeren eserler de uygun cilt tiplerinde fotoyaşlanma zıddı bakımın bir kesimi olabilir. Lakin antioksidan serumlar yahut besin dayanakları güneş kreminin yerine geçmez. Güneşten korunmanın temeli; hakikat güneş gözetici kullanımı, gölge, kıyafet, şapka ve güneşten kaçınma davranışlarının birlikte uygulanmasıdır.
Güneş yanığı oluşursa ne yapılmalı?
Güneş yanığı oluştuğunda cilt serin tutulmalı, bol su içilmeli, parfümsüz nemlendiricilerle bariyer desteklenmelidir. Şiddetli ağrı, su toplaması, ateş, titreme, bulantı yahut yaygın yanık varsa dermatoloji uzmanına başvurulmalıdır. Yanık bölgeye diş macunu, yoğurt, kolonya yahut bilinçsiz bitkisel eserler sürülmemelidir.
Cilt sıhhati için korunma tedaviden değerlidir
Güneş ışınları cilt sıhhati üzerinde hem kısa hem de uzun vadeli tesirlere sahiptir. Güneş yanığı, lekelenme ve erken yaşlanma üzere meselelerin yanında, yıllar içinde deri kanseri riskinde artış da görülebilir. Bu nedenle güneş kremi kullanmak kıymetlidir; lakin tek başına kâfi değildir. Gölge, gözetici kıyafet, şapka, güneş gözlüğü ve nizamlı ben denetimi yaz aylarında cilt sıhhatinin temel parçalarıdır.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
