Mersin Yenişehir Belediyesi, kentlerde iklim değişikliğinin tesirlerini azaltmak ve ömür kalitesini artırmak hedefiyle vizyoner bir projeye imza atıyor. Araştırma ve Geliştirme (AR-GE) Müdürlüğü tarafından yürütülen “Yeşil Sokak Dönüşümü Projesi” kapsamında birinci pilot uygulama Fuat Morel Mahallesi’nde başlıyor.
Mersin’in kavurucu yaz sıcakları ve global iklim krizinin getirdiği olumsuz tesirlerle uğraş etmek isteyen Yenişehir Belediyesi, sokakları adeta birer “serinleme vahasına” dönüştürecek bilimsel bir projeyi hayata geçiriyor. Projenin birinci ayağında Fuat Morel Mahallesi 2840, 2844, 2821 ve 2852. sokaklar büsbütün yenilenerek ağaçlandırılacak.
KLASİK PEYZAJ DEĞİL, BİLİMSEL TASARIM
Mevcut durumda taşıt odaklı ve sert taban yüklü olan sokaklar; yeşil altyapı, geçirgen yüzeyler, yaya öncelikli kullanım ve kurakçıl peyzaj prensipleri doğrultusünden tekrar tasarlanıyor. Projeyle birlikte asfalt ve beton üzere ısıyı tutan geçirimsiz yüzeylerin oranı azaltılarak, toprak kent dokusuyla tekrar buluşturulacak. Böylelikle yağmur suları sel riski yaratmadan direkt toprakla buluşacak ve doğal döngüye katılacak. Yenişehir Belediyesi, bu projeyle klasik etraf düzenleme anlayışının ötesine geçerek büsbütün bilimsel datalara dayalı bir model ortaya koyuyor. Sokaklarda kullanılacak bitki ve taban materyalleri de muhakkak kriterlere nazaran seçiliyor. Mersin’in sıcak ve kurak yaz şartlarına uyumlu, su tüketimi ve bakım muhtaçlığı düşük, gölge kapasitesi yüksek lokal çeşitler tercih ediliyor. Yalnızca estetiğe değil; gerecin yansıtma kapasitesine, ısı depolama performansına ve termal konfora katkısına bakılıyor. Tasarım kararları gelişmiş simülasyonlarla test ediliyor. Bu tahliller, yeşillendirilen sokakların yalnızca kendi sonlarını değil, yakın etrafını de serinletme gücüne sahip olduğunu gösteriyor.
ÜNİVERSİTE-BELEDİYE İŞ BİRLİĞİYLE GÜÇLÜ MODEL
Proje, mahallî idare ile akademik aklı bir araya getirmesiyle de dikkat çekiyor. Mersin Üniversitesi Şehir ve Bölge Planlama Bölümü akademisyenlerinin görüş ve katkılarıyla şekillenen proje, bilgi temelli ve uygulanabilir bir kentsel iklim uyum modeli niteliği taşıyor. Ulaşım erişilebilirliğini engellemeden hayata geçirilecek dönüşüm sayesinde sokaklar, yalnızca otomobillerin geçtiği yollar olmaktan çıkacak. Vatandaşların inançla yürüyebileceği, dinlenebileceği, gölgelendirilmiş ve termal konforu artırılmış yaya öncelikli toplumsal hayat alanlarına dönüşecek. Yenişehir Belediyesi, Fuat Morel Mahallesi’nde başlatılan bu birinci uygulamayı başarılı bir formda tamamladıktan sonra projeyi ilçe genelindeki öbür mahallelere de yaymayı hedefliyor. Sokak ölçeğinde başlayan bu yeşil altyapı atağının mahalle ölçeğine taşınmasıyla; kentsel ısı adası tesirinin azaltılması, su ve güç kaynaklarının verimli kullanılması ve iklim değişikliğine karşı dirençli bir Yenişehir inşa edilmesi amaçlanıyor.
“YEŞİL SOKAKLAR ÇEVRESİNDEKİ SICAKLIĞI DA DÜŞÜRÜYOR”
Projeyle ilgili değerlendirmelerde bulunan Yenişehir Belediyesi AR-GE Müdürü Eylem Parlak Emre, çalışmanın sadece bir peyzaj düzenlemesi olmadığının altını çizerek, “İklim değişikliğiyle birlikte artan sıcaklıklar; beton, asfaltın oluşturduğu kentsel ısı adası tesiriyle geçirimsiz yüzeylerin fazlalığı bizim bu projemize birinci adım nedenlerimizden. Yeşil Sokak Dönüşüm Projesi klasik bir etraf düzenlemesi değil, sıcaklığı azaltan, yağmur suyunun toprağa kazandıran, gölge oluşturan ve yayalara daha konforlu, kamusal alanlar sunan bir iklim ahenk odaklı bir dönüşüm projesidir.Bitki ve ağaç seçimlerinde Mersin iklimine uyumlu, kuraklığa güçlü ve yüksek gölge sağlayan tipleri tercih ediyoruz. Tabanlarda ise geçirgen materyaller kullanarak yağmur suyunun toprağa ulaşmasını destekliyoruz. Bu sayede hem kentin serinlemesine katkı sağlıyor hem de sürdürülebilir bir kentsel etraf oluşturuyoruz. Simülasyonlar sayesinde ağaçların pozisyonu, gölge tesiri ve kullanılacak materyallerin sıcaklık üzerindeki tesirlerini uygulama öncesinde tahlil ediyoruz. Elde ettiğimiz sonuçlar yeşil sokaklarda sırf kendi içinde değil, etrafında de hissedilen sıcaklığı düşürdüğünü ve yaya konforunu artırdığını gösteriyor. Biz bu sokaklarımız için erguvan ağacı, lavanta ve ıhlamur bitkisini öngörüyoruz.” dedi. Projeyi ilerleyen periyotta farklı mahallelerde de uygulamayı planladıklarının altını çizen Emre, “Fuat Morel Mahallesi’ndeki birinci uygulamayı pilot proje olarak kıymetlendiriyoruz. Elde edeceğimiz sonuçlar doğrultusunda da benzeri dönüşümlere gereksinim duyulan öteki mahallelerimizde de hayata geçirmeyi hedefliyoruz. Uzun vadede daha yeşil, daha serin ve daha yaşanılabilir bir, iklim değişikliğine karşı daha dirençli bir Yenişehir oluşturmayı amaçlıyoruz. Bilhassa Cumhuriyet ve Hürriyet mahallelerimizde de yüksek sıcaklık tespiti gerçekleştirdik. Bu mahallelerimize mahsus planlamalara da devam ediyoruz.” sözlerini kullandı.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
